تبلیغات
شهر و شهرساز - بازارها
چهارشنبه 24 فروردین 1390

بازارها

   نوشته شده توسط: حسین جوانان    

بازار در زبان پهلوی «واکار» و «وازار» آمده و به معنای محل داد و ستد و اجتماع است. بازار در تمدن ایران و جهان سابقه چند هزار ساله دارد. از همان هنگام که انسان موفق به تولید محصول بیشتر از نیاز خود گردید و به فکر مبادله آن با دیگر محصولات و تولیدات مورد نیاز خود افتاد، مراحل شکل گیری بازار آغاز شد. برای این منظور ابتدا فضاهای بازی در مجاورت روستاهای بزرگ به این کار اختصاص دادند که در فصولی از سال و به تدریج در روزهایی از هفته، محل اجتماع، داد و ستد و مبادله منطقه می شد. سپس با گسترش جوامع و مبادلات، زمان، مکان، شکل و ساختار آن نیز دچار تغییرات و تحولات تکاملی گردید و به تدریج از حالت موقت به دایمی و از وضعیت فاقد سرپناه و معماری به ساختارهای معماری متشکل و دایمی تبدیل گردید.

در دوران اسلامی، شهرنشینی گسترش یافت و بسیاری از شهرهای کوچک قدیمی توسعه یافتند و شماری شهر جدید در برخی نواحی کشور به ویژه در نواحی مرزی یا ارتباطی ساخته شد. در بعضی از شهرهای جدید مانند کوفه و بصره، فضایی باز برای بازار در نظر گرفتند که فروشندگان و کسبه، ابتدای روز به آنجا می رفتند و بساط خود را در هر جا که می یافتند پهن می کردند و تا هنگام شب می توانستند در آنجا باشند. به عبارت دیگر، فضایی به عنوان بازارگاه در نظر گرفته می شد که جای ثابتی برای افراد وجود نداشت، اما به تدریج و پس از گسترش یافتن این شهرها، کم کم فضاهایی به صورت دکان های ساخته شده در بازار بنا گردید و بازاری دائمی در بخشی از شهر شکل گرفت.

بر پایه اطلاعات موجود در منابع تاریخی، از اواخر قرن اول هجری به بعد در بسیاری از شهرهای جدید و کمابیش همه شهرهای قدیمی، بازارهایی دائمی با فضاهای ساخته شده وجود داشت. در این نوع بازارها، هر صنف در بخشی از
راسته اصلی یا در یکی از راسته های فرعی جای داشت و هر نوع کالا در محلی معین عرضه می شد. هنگامی که حجاج در سال 85 ه.ق شهر واسط را می ساخت، برای هر صنف در بازار راسته جـداگانه ای در نظـر گــرفت . البتـه پیشینه راستـه های تخصصی در بازار و استقرار پیشه وران هر صنف در کنار یکدیگر چه در ایران و چه در عربستان، به پیش از اسلام می رسد.

از قرن سوم هجری به بعد، به تدریج و با روی کار آمدن حکومتهای ایرانی و محلی، فعالیتهای اقتصادی و در پی آن توسعه و عمران شهری به صورت قابل ملاحظه ای رونق یافت. در منابع تاریخی مربوط به قرون چهارم تا ششم هجری نظیر حدود العالم من المشرق الی المغرب، صورة الارض، المسالک و الممالک، تاریخ بخارا، راحة الصدور و آیة السرور و سفرنامه ناصرخسرو، مطالب فراوانی درباره افزایش تولید انواع صنایع دستی در شهرها و حتی برخی روستاهای بزرگ و صادرات آن به شهرهای کشورهای دیگر وجود دارد. برای مثال پارچه های کتانی کازرون چنان شهرت داشت که تا مناطق دور دست جهان اسلام گاه تا ده دست خرید و فروش می شد بدون آنکه بسته های آن را باز کنند و تنها مهر و نشان کارگاه های کازرون کافی بود. همچنین گفته اند در شهر کوچک تون در قرن پنجم چهارصد کارگاه زیلوبافی وجود داشت.

بازارهای شهرهای بزرگ در این دوره بسیار توسعه یافتند. ناصرخسرو در هنگام سفر به اصفهان در قرن پنجم گفته است که در بخشی از بازار اصفهان، دویست طرف برای تبدیل پول یا پرداخت برات حضور داشتند و در بصره نیز صرافان نقش مهمی در اقتصاد شهر ایفا می کردند.

هرچند که یورش، غارت و ویرانگری های مغولان در قرن هفتم هجری، بسیاری از بازارها را به خرابی کشاند اما در اواخر این دوره و عهد غازان خان و الجایتو و وزیران با کفایت آنها نظیر خواجه رشید الدین فضل الله، بازارهایی در شهرهای مهم این دوره ساخته شد. ساخت بازارها در دوره صفوی فزونی گرفت و تا اواخر دوران قاجار ادامه یافت.
مجموعه بازارهای شهرهای اسلامی علاوه بر کارکردهای اقتصادی و تجاری، در زمینه های مختلف اجتماعی، مذهبی و سیاسی نقش غیر قابل انکاری داشته و به همراه مساجد جامع، بخش مهم و مرکزی
بافت شهرهای قدیم را به وجود می آورده است.

بازارها در شهرهای قدیم معمولا در ارتباط با راههای ارتباطی و دروازه اصلی شهر،
مسجد جامع و میدان اصلی شهر شکل گرفته و به تدریج گسترش می یافت. با گسترش بازار نیازهای جدیدی به وجود می آمد که منجر به پیدایش فضاها و بناهای وابسته ای در مجموعه بازار می گردید، از جمله خان، تیمچه، خانبارها، ضرابخانه، کارگاه های تولیدی و خدماتی و بناهای عمومی شامل مسجد، حسینیه، آب انبار، حمام و قهوه خانه .

منبع:

http://www.noandishaan.com/forums/showthread.php?t=1192


Cialis 20 mg
سه شنبه 10 مهر 1397 11:49 ب.ظ

Regards, Lots of tips.

weblink price cialis order a sample of cialis generic cialis 20mg uk cialis 5 effetti collaterali generic cialis 20mg tablets preis cialis 20mg schweiz cialis rckenschmerzen costo in farmacia cialis cialis pills cialis 5 mg buy
buy cialis online safely
یکشنبه 8 مهر 1397 11:46 ب.ظ

You suggested it well!
click now buy cialis brand callus cialis 5 mg effetti collateral cialis 5 mg funziona trusted tabled cialis softabs cialis dose 30mg cialis rckenschmerzen cialis sale online cialis cost generic cialis in vietnam
http://cialisvbuy.com/
چهارشنبه 28 شهریور 1397 12:46 ق.ظ

Truly a lot of good information.
recommended site cialis kanada tadalafil 20mg achat cialis en suisse cipla cialis online purchasing cialis on the internet cialis lilly tadalafi cialis italia gratis get cheap cialis generic cialis with dapoxetine cialis baratos compran uk
http://cialisda.com/
پنجشنبه 15 شهریور 1397 04:43 ب.ظ

Incredible a lot of useful advice!
buy cialis cheap 10 mg try it no rx cialis sialis viagra vs cialis cialis 20mg cheap cialis cialis pas cher paris price cialis best cialis tadalafil cialis en mexico precio
canadian pharmacies shipping to usa
چهارشنبه 14 شهریور 1397 07:52 ق.ظ

Many thanks! Valuable stuff!
canada vagra canadian pharmacy viagra brand buy viagrow drugs for sale deep web canadian drug trust pharmacy canada reviews canada medications information northwest pharmacies in canada drugstore online canadian pharmacies that ship to us
http://buycialisky.com/
سه شنبه 13 شهریور 1397 11:23 ق.ظ

Nicely put. Appreciate it.
buy viagra super active pharmacy viagra how old to buy viagra cheap viagra uk buy cheapest viagra online herbal viagra viagra uk price want to buy viagra buying online viagra buy viagra online cheap uk
buycialisonla.com
دوشنبه 12 شهریور 1397 09:29 ق.ظ

Helpful facts. Thanks a lot!
cialis great britain order generic cialis online cialis para que sirve tesco price cialis tarif cialis france female cialis no prescription venta cialis en espaa cialis daily cialis australian price get cheap cialis
http://babecolate.com/cialis-20mg-buy-trusted.html
دوشنبه 22 مرداد 1397 10:18 ب.ظ

Effectively voiced truly! !
order generic cialis online achat cialis en itali enter site very cheap cialis generic cialis levitra what is cialis prescription doctor cialis cialis generico lilly interactions for cialis ou trouver cialis sur le net generic cialis review uk
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
قیمت زنده طلا و سکه