تبلیغات
شهر و شهرساز - فضای شهری به نام نارمک...
چهارشنبه 24 فروردین 1390

فضای شهری به نام نارمک...

   نوشته شده توسط: حسین جوانان    

بخونیدش ،برای درک مفهوم فضای شهری خوبه!!!!
محله نارمک و میدان نبوت (هفت
حوض)

محله نارمک و میدان نبوت (هفت حوض)

نارمك به عنوان اولین محله از پیش طراحی شده در تهران همواره مورد توجه بوده است. در واقع مطالعه این نوع شهرسازی موسوم به راسیونالیستی در مقابل شهرسازی سنتی ایرانی به خوبی می¬تواند نقاط تفاهم و تضاد این دو را با هم نشان دهد. علاوه بر این میدان نبوت كه در قلب این بافت قرار دارد به عنوان یكی از كانون¬های مهم تجاری در سطح شهر تهران همیشه مطرح بوده است و می¬توان آن را به عنوان قوی¬ترین قطب تجاری شرق تهران در نظر گرفت.
نارمك اولین شهرك با استراكچر نظم یافته و قوی با محورهای اصلی شمالی – جنوبی درجه اول، دوم و سوم شهری به شمار می¬رود. در این نوع شهرسازی میدان¬های داخل محلات ازنظر سلسله مراتب شهری بین واحد همسایگی و واحد همجواری تلقی می شوند و چون در نزدیكی معابر اصلی قرار دارند، از خدمات آنها استفاده می¬كنند.
توسعه تاریخی: شهر تهران بین سال¬های 1310 تا 1320 شاهد افزایش شهرنشینی، موج سوم صنعت و مدرانسیون بود. در این دوران 63 كارخانه جدید در تهران ساخته شد و علاوه بر آن دولت اقدام به ساخت تاسیساتی از قبیل ایستگاه راه آهن، تاسیسات هوایی شهباز و اداره گمركات كرد.در این اثنی تشكیل ادارات مركزی در تهران عامل دیگری در روند توسعه فزاینده این شهر و رشد نرخ مهاجرت بود.
در این دوران و با توجه به آمار و ارقام سرشماری 1311 تهران دارای سه گروه شغلی عمده به شرح ذیل بود : كارفرمایان و صاحبان حرفه (35 درصد )،كارمندان دولت و حقوق بگیران (34 درصد) و شاگردان و كارگران روزمره (31 درصد) .در همین راستا دولت اقدام به ساخت محله¬ها و شهرك¬هایی متناسب با اقشار مختلف و نیازهای آنها كرد كه می¬توان از جوادیه¬، نازی آباد، نیرو هوایی، سلسبیل و ... به عنوان شهرك¬های كارگری و از نارمك، تهرانپارس و یوسف آباد به عنوان کوی¬های مختص كارمندان دولت نام برد.
نارمك یكی از اراضی بلاصاحب اطراف تهران بود كه به موجب قانون ثبت اراضی موات در اختیار بانك ساختمانی گذاشته شد. هسته مركزی نارمك كه اولین تجربه شهرسازی مدرن با اندیشه¬های راسیونالیستی ایرانی است، در سال 1329 توسط بانك ساختمانی طرح ریزی شده و طراحی ساختمان¬های آن را دکتر محمد منصور فلامکی به عهده داشته است.
نارمك در زمان مصدق حدود 3000 تا 4000 قطعه ی 200 تا 450 متری در نظر گفته شده بود و ارتباط این منطقه با شهر تهران از طریق خیابان تهران نو و شاهرضا (خیابان انقلاب فعلی) برقرارمی¬شد و مردم علاقه چندانی برای سكونت از خود نشان نمی¬دادند. اولین بخش های شكل گرفته ایستگاه دفتر و میدان هفت حوض می¬باشد، پس از آن خیابان گلبرگ و سیمتری نارمك، نظام آباد، شهید مدنی و ادامه آن تا خیابان هنگام شكل گرفت تا به ده نارمك رسد. سرانجام با ساخت زیرساخت¬های شهری و احداث بزرگراه رسالت، نارمك مورد توجه قرار گرفت و اراضی حد فاصل آن تا مناطق توسعه یافته تهران نیز ساخته شد.
از خصوصیات طرح شهرسازی نارمك می¬توان به موارد زیر اشاره كرد:
1. تامین فضای آزاد خیابان ها، میادین، موسسات دولتی و مالی به میزان كافی
2. قرار دادن بیشتر ساختمان ها در جهت شمال و جنوب به منظوراستفاده از نور خورشید در فصول بهار و پاییز
3. نسبت متناسب در عرض و طول قطعات
4. پیش بینی تاسیسات عمومی لازم در هر منطقه
5. ایجاد واحد¬های همسایگی با استفاده از ساخت كالبدی

معماری منطقه غالبا مدرن است و فاقد بنای تاریخی میباشد. بارزترین مشخصه منطقه ازدیدگاه كاربری اراضی، نسبت پنجاه درصدی (86/49 %) بخش مسكونی است به نسبت 26 % كل شهر، كه كاملا نشان می¬دهد منطقه عمدتا منطقه¬ای است مسكونی .ویژگی دیگر از نسبت بالای معابر (35 %) نشات می گیرد كه می¬تواند به این علت باشد كه معابر شهری اطراف مناطق بین آنها نصف می شود و فضای کافی برای حرکت پیاده را فراهم می آورد. همچنین وجود مسیر BRT و ایستگاه مترو در چهار راه سرسبز، بر رویکرد پیاده مداری و استفاده از سیستم حمل و نقل عمومی تاکید دارد و این جریان را عملی می سازد.
آنچه به تعریف سلسله مراتب عرصه¬های عمومی و نیمه عمومی در نارمک کمک می¬نماید، فرم کالبدی خاص آن ( دو E مقابل هم) می¬¬باشد. فضایی آرام و دور از هیاهو در جوار عرصه عمومی برای استراحت و مکث گردشگران و مکانی برای تعامل و مراودات اجتماعی ساکنین میادین. حس تعلق خاطر ساکنین به میدان محل سکونت در اکثریت مشهود است و به عنوان ویژگی هویت بخش برای ساکنین تلقی می¬شود. این جمله بارها از اهالی ساکنین شنیده شده که من بچه¬ی میدان شماره¬ی ... هستم.
هرچه میادین صدگانه به خیابان آیت نزدیک¬تر باشد خاصیت محلی بودن و خصوصی بودن آن کمتر و بیشتر تحت تاثیر جمعیت گردشگر خیابان آیت و میدان هفت حوض قرارمی گیرد.
پیاده رو عریض 8 متری خیابان آیت که عریض¬ترین مسیر پیاده تهران نیز می¬باشد امکان مکث و حرکت توامان را در فضای خطی خیابان فراهم آورده و تبدیل به مکانی شده است که حضور فعالیت¬های غیر رسمی را به طرزی سیال و پویا پشتیبانی می¬کند.
جزیره میانی میدان نبوت نیز دارای سلسله مراتب فضایی است و فضای کاملاً عمومی در وسط جزیره و حاشیه¬ی حوض¬های هفتگانه قرار دارد، حضور گسترده سالمندان از نکات شاخص این فضا است و فضاهای نیمه عمومی توسط طاق نصرت تعریف شده و در لایه بیرونی میدان قرار دارد. پشتیبانی قوی کاربری تجاری پاسخگوی نیازهای هفتگی و ماهانه سالمندان از فضا از دلایل رونق فضا محسوب می¬شود. پشتیبانی کاربری مذهبی در میدان (مسجد النبی نارمک) که بانی بسیاری از رخدادهای اجتماعی است و در مراسم جشن و سوگواری نقش مهمی به عهده دارد، در پویایی این فضا بی¬تاثیر نیست. حضور کلانتری 127 نارمک در بخش شمال غربی میدان نبوت امنیت روانی و اجتماعی فضا را تا حد زیادی تامین می¬نماید. در بخش جنوبی میدان تعدادی میز شطرنج قرار دارد که مورد استفاده جوانان و سالمندان قرار می گیرد. مکانیابی سرویس بهداشتی در بخش جنوبی جزیره میدان، استفاده از فضا را برای سالمندان تسهیل نموده است. حضور گسترده فعالیت¬های غیر رسمی شبانه، از کسالت آور شدن روحیه فضا جلوگیری می¬کند و فضایی سرزنده برای اکثر ساعات شبانه روز را شاهد هستیم.
محصوریت جزیره میانی توسط درختان افراشته حاشیه جزیره حاصل شده و جزیره را از ترافیک پیرامونی جدا می¬سازد. کریدور بصری به کوه¬های البرز نارمک را با طبیعت شمال تهران پیوند می¬دهد. و خط آسمان تقریبا پیوسته و تناسبات فضایی خیابان را در آستانه احساس محصور شدن قرار داده است. به طور کلی کیفیتی بی نام در این فضای شهری کاملا ملموس است کیفیتی که با حضور فعال ساکنین محله در این فضای شهری عینیت می یابد.
مقاله ای از نیما نصر
منبع:aruna.ir


Michell
جمعه 17 آذر 1396 09:38 ب.ظ
Hurrah, that's what I was exploring for, what
a information! present here at this webpage, thanks admin of this site.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
قیمت زنده طلا و سکه