تبلیغات
شهر و شهرساز - فضای شهری
یکشنبه 23 آبان 1389

فضای شهری

   نوشته شده توسط: حسین جوانان    

- بهترین راه ادراک فضای شهری نگاه دقیق به تجربه طراحی فضا در طول تاریخ است.

این تجربه در یونان با ایجاد تپه های مقدس مانند آکروپلیس یا میدان آگورا، در روم با فروم رومی، در ایران با فضاهایی کنده شده در دل صخره ها و سرانجام در فضای شهری دوران قرون وسطی و رنسانس به اوج می رسد.

- زوکر اعتقاد دارد که فضای شهری ساختاری است سازمان یافته، آراسته و واجد نظم، به صورت کالبدی برای فعالیت انسانی و بر قواعد معین و روشنی استوار است که عبارتند از : ارتباط میان شکل بدنه ساختمان های محصور کننده، همشکل و یکدست یا متنوع بودن آنها، ابعاد مطلق این بدنه ها نسبت به پهنا و درازای فضایی که در میان گرفته شده، زاویه گذر خیابان هایی که به میدان می رسند و سرانجام موقعیت و محل بناهای تاریخی، آبنماها، فواره ها یا عناطر سه بعدی دیگر.

 

- بیکن می گوید : فرم، معماری محل یا مرز تماس توده و فضا است.

 

- یوجین راسکین : معماری ومجموعه معماری فضای شهری- علاوه بر جوانب ملموسی مانند رنگ، مصالح و بعد، با جوانب ناملموسی مانند هماهنگی، وحدت و تناسب نیز سر و کار دارد.

 

- تاثیر اصلی در خود فضا است. فضایی در بر دارنده میدان و مجموعه ساختمان های مرتبط با آن، ساختمان ها و میدان موضوع  بحث است  نه یک عنصر منفرد. تاثیر متقابل و رابطه ساختمان ها با هم، کنار هم و با فضای میدان معنی دارد و از ساختمان ها اثر مجموعه نماهایی مرتبط با هم مورد نظر است نه یک نما، و در واقع مقصود رابطه میان توده ساختمانی و فضا است.

 

- بیکن یادآور می شود که عامل زمان در طراحی را نمی توان نادیده گرفت.

 

- میدان نقش جهان: تنها فضای شهری عمده است که نسبتا دست نخورده باقی مانده و می تواند به عنوان فضای شهری در مقیاس شهر مورد بحث قرار گیرد. هاینس گربه؟ معتقد است، شاه عباس برای طرح این میدان، میدان کهنه اصفهان را الگو قرار داده است.

 

- برخی جهت میدان را معلول محدودیت های نحوه قرار گیری ساختمان های موجود در زمان احداث میدان می دانند و برخی دیگر بر جهت عبور و مرور در شهر و راسته بازار ها و گذر های حول و حوش میدان پیش از احداث آن تاکید دارند.

 

- راجر ترانسیک پس از تقسیم بندی فضاهای شهری به دو دسته عمده سخت فضا و نرم فضا، میدان کامپو سیه نا را در دسته اول قرار می دهد. منظور وی از اصطلاح سخت فضا، فضاهایی است که کاملا با بدنه های معماری محصور شده اند. این فضا ها محل گردهماییها و مکان فعالیت های اجتماعی شهر است. نرم فضا ها فضاهایی هستند که محیط و عناصر طبیعی در شکل دادن به آنها غلبه دارند. باغها و پارک ها را می توان در این تقسیم بندی قرار داد.

 - شهر های ایران علیرغم فشردگی کالبدی، مبین ساخت فضایی ویژه ای هستند. و آن پیوستگی مجموعه مرکز شهر و مراکز محلات از طریق گذر های اصلی است.

 

- دو عنصر اساسی ساخت فضایی شهر عبارتند از میدان و خیابان. این دو عنصر، عناصر اولیه ساخت فضایی شهر محسوب می شوند. از گذر های پر پیچ و خم و فضا های عمومی شهر های قرون وسطی گرفته تا خیابان ها و میدان های جدید امروزی را، اگر واجد ارزش فضایی باشند، می توان در شمار میدان و خیابان با مفهومی که مورد نظر است قرار داد.

 

- میدان، یا حیاط عمومی شهر و محله، نقش جمع کردن خانه ها یا عناصر شهری و محلی را دارا است. در حالی که میدان و عناصر مربوط با آن از نظر کالبدی جزئی است از ساخت فضایی شهر، از نظر اجتماعی این مجموعه در روح و روان شهروندان جای دارد.

 

-  زوکر حدوده بیست سال پیش از کریر یک تقسیم بندی متفاوت و فشرده تر را انجام داد. او شکل میدان ها را چنین تقسیم بندی نمود:

1- میدان های محصور و بسته : که برای خود فضایی کامل محسوب می شود. 2- میدانی که فضای  آن به سوی عنصری مسلط جهت  داده شده است. 3- میدان هسته ای : که فضایش حول مرکزی شکل می گیرد. 4- مجموعه میادینی که خود متشکل از چند فضا هستند. 5- میدان بی شکل : با فضایی نا مشخص

 

- این طرح میدان به صورت مربع یا مربع مستطیل، دایره و اشکال هندسی منظم دیگر، نخستین عاملی است که در نمود سیمای بصری میدان موثر است. دومین عامل شکل بدنه محصور کننده فضای میدان است.

 

- عوامل دیگری که در ترکیب فضایی میدان موثرند عبارتند از :

مقیاس یکایک واحدهای معماری که میدان را در برمی گیرند، اختلاف بلندی و کوتاهی آنها، ارتباط آنها با وسعت میدان، محل قرار گیری بنا ها و آثار تاریخی، و تزئینات معماری و مانند آن. تفاوت میان ارتفاع های بدنه ها اگر درست طراحی شده باشد، بر جنبه بصری میدان می افزاید.

 

- یکی از عواملی که مهمترین نیز هست، بدنه یا نمای محصور کننده فضا است. هر نمایی در فضای شهری دو نقش دارد، از یک سو بخشی از معماری محصور کننده فضا به شمار می رود و از سوی دیگر جزئی از نظم فضایی حاکم بر کل فضای شهری و ساخت فضایی شهر است. تاثیر شکلی سبک های مختلف بر فضای میدان در مرتبه دوم اهمیت قرار دارد.

 

- در عهد باستان عنصر پیوند دهنده ساختمانی فضای میدان، ترکیب ستونداری بود که به صورتی موزون دور میدان می گشت. این عنصر از اواخر دوران قرون وسطی تا قرن های هفدهم و هجدهم، طاق های متوالی یا پیوسته طاقی شکل بود.

 

- در فضا های شهری ایران این عنصر ارتباط دهنده ساده تر و به صورت طاقنماهایی که میدان ها و تکایا را احاطه می کرده اند.

 

- در تقسیم بندی دوم زوکر میدانی قرار می گیرد که فضا و کلیه ابنیه و عناصر آن از نظر کالبدی در تسلط بنا یا مجموعه بناهای خاصی است. قویترین صورت جهت گیری این است که یک خیابان اصلی در محور ساختمان مسلط میدان قرار داسته و در میدان قرار داشته و در میدان باز شود.

 

- نوع سوم میدانی است که حالتی هسته ای دارد و فضایش حول مرکزی شکل گرفته است. در اینجا عنصر هسته ای به صورت یک نشانه مانند فواره یا یک ستون هرمی یادبود است.

 

- چهارمین نوع فضاهایی است که به صورت مجموعه ای از میدان های مربوط به هم است. ترکیب مجموعه میادین به چهار صورت اصلی شناخته شده است :

اول : مجموعه ای متوالی از میدان ها که از نظر شکل و اندازه متفاوتند و در یک جهت و بر محوری مستقیم قرار گرفته اند. دوم: میدان هایی که با هم ارتباط محوری ندارند ولی فضاهایشان به هم مربوط است. به عنوان مثال میدانی از کنج به صورت نا متقارن با میدانی دیگر ترکیب می شود.

سوم: ترکیب چند میدان با ابعاد و اشکال مختلف که بنای مسلطی را احاطه کرده اند.

چهارم : میدان هایی که از هم جدا افتاده اند و عناصر کالبدی مشخصی، آن ها را به هم متصل نمی کنند اما پیوستگی فضایی میان آنها را با گذر های ارتباط دهنده می توان تشخیص داد.

 

- در تقسیم بندی آخر زوکر، فضاهای بی شکل و به یک معنی وسیع قرار می گیرند. (باید دانست که وسعت و مقیاس نامتناسب ارزش های زیبا شناسی را از بین می برد.)

 

خیابان

خیابان به صورت کانالی که برای حرکت اتوموبیل است با مفاهیمی که این مکان به عنوان فضای شهری می تواند داشته توافق ندارد. ارزش های بصری خیابانی که فقط برای عبور و مرور اتوموبیل در نظر گرفته شده با خیابانی که به سواره و پیاده و یا صرفا پیاده و یا صرفا پیاده است تعلق دارد، متفاوت است.

 

- خصوصیات درونگرایی معماری ایرانی در مقایسه با ویژگی برونگرایی معماری غربی، تجربه طراحان غربی را در ساختمان هایی که رو به میدان یا خیابان دارند، غنی تر کرده است. معماری ایران از بیرون بسیار ساده بوده و نمود اصلی اش در درون بود.

 

- بدنه حیاط های قدیمی ایران علیرغم تقارن محوری در بیشتر موارد، در مقایسه با بدنه محصور کننده فضای میدان ها از تنوع شکلی بیشتری برخوردار است. معماران قدیمی در طراحی فضا های خصوصی آزاد تر عمل کرده اند.

 


buy levitra online
پنجشنبه 19 مهر 1397 12:47 ق.ظ

You actually explained this exceptionally well.
cheap 20mg levitra vardenafil 20mg levitra generic buy levitra 10mg levitra without a doctor prescription levitra 10 mg kopen buy 10 mg levitra levitra 20 mg levitra generic levitra generic
buy cialis uk
سه شنبه 10 مهر 1397 12:44 ق.ظ

Beneficial forum posts. Kudos!
cialis efficacit cialis e hiv cialis 20 mg cipla cialis online we choice cialis uk cialis generique 5 mg buy cialis online nz we choice cialis pfizer india canadian discount cialis cialis 20 mg effectiveness
Cialis 20 mg
شنبه 7 مهر 1397 10:53 ب.ظ

Incredible tons of helpful information!
sialis american pharmacy cialis click here cialis daily uk canadian drugs generic cialis cialis ahumada cialis 5 mg para diabeticos i recommend cialis generico viagra vs cialis vs levitra how much does a cialis cost we use it 50 mg cialis dose
buycialisonli.com
شنبه 7 مهر 1397 07:23 ب.ظ

Truly lots of superb facts!
click here cialis daily uk buy name brand cialis on line cialis 20mg cialis flussig cialis daily cialis tadalafil cialis wir preise interactions for cialis side effects for cialis fast cialis online
canadian pharmacies that ship to us
شنبه 31 شهریور 1397 02:17 ب.ظ

Incredible tons of useful advice.
canadian pharmacy pharmacy canada plus canadian medications by mail canadian pharmacy king canadian pharmacies shipping to usa best canadian pharmacy northwest pharmacies online safe canadian online pharmacies canadian discount pharmacies in canada canadian pharmacy
http://cialisvonline.com/
چهارشنبه 28 شهریور 1397 04:19 ب.ظ

Thanks, I value it.
generic cialis 20mg uk price cialis wal mart pharmacy cialis online napol tadalafil tablets opinioni cialis generico click here to buy cialis cialis prices in england cialis great britain cialis pas cher paris cialis side effects dangers
cialisvipsale.com
سه شنبه 27 شهریور 1397 01:11 ب.ظ

Truly all kinds of excellent facts!
no prescription cialis cheap opinioni cialis generico tarif cialis france effetti del cialis cialis generico cialis generisches kanada cialis 20 mg cut in half cialis tadalafil online cialis cipla best buy cialis official site
buycialisky.com
جمعه 23 شهریور 1397 05:52 ب.ظ

Whoa many of beneficial knowledge!
cialis generique only best offers 100mg cialis buy cialis we choice free trial of cialis generic cialis tadalafil tadalafil cialis generico in farmacia cialis pills boards tadalafil cialis for sale in europa
cialisbuys.com
پنجشنبه 15 شهریور 1397 12:52 ق.ظ

You actually suggested that terrifically.
wow cialis tadalafil 100mg il cialis quanto costa cialis wir preise overnight cialis tadalafil how to purchase cialis on line generic cialis with dapoxetine cialis dose 30mg cialis efficacit deutschland cialis online cialis 5 mg para diabeticos
rldta.com
سه شنبه 13 شهریور 1397 02:27 ق.ظ

Amazing all kinds of great tips!
can you buy viagra at the store cheap viagra pharmacy viagra on prescription uk buy viagra from uk cheap generic viagra uk online purchase of viagra buy viagra super active online buy viagra online generic online pharmacy online how to purchase viagra
Generic cialis
دوشنبه 12 شهریور 1397 06:55 ب.ظ

Appreciate it! Quite a lot of postings.

cialis tablets prezzo cialis a buon mercato buy generic cialis cialis pills in singapore generico cialis mexico when will generic cialis be available can i take cialis and ecstasy cialis 10mg prix pharmaci cialis pills boards achat cialis en europe
cialisb.com
دوشنبه 12 شهریور 1397 12:21 ق.ظ

Thank you! Wonderful stuff!
fast cialis online side effects for cialis cialis tablets buying brand cialis online acquistare cialis internet precios cialis peru cialis free trial rx cialis para comprar buy online cialis 5mg how much does a cialis cost
http://cialisda.com/
یکشنبه 11 شهریور 1397 11:39 ق.ظ

Information very well used!!
generic cialis soft gels canadian cialis tesco price cialis does cialis cause gout cialis 5 mg para diabeticos tarif cialis france comprar cialis 10 espa241a cialis pas cher paris cialis farmacias guadalajara fast cialis online
viabiovit.com/canadese-apotheek-geen-recept-nodig.html
سه شنبه 23 مرداد 1397 02:37 ق.ظ

This is nicely said! .
buy viagra no prescription sildenafil buy online uk best place to buy viagra online pharmacy order online cheap online pharmacy usa buy viagra locally safe to buy viagra online how do i order viagra buying viagra online from canada get prescription for viagra
http://cialisvi.com/
یکشنبه 21 مرداد 1397 08:26 ب.ظ

Very good data, Appreciate it!
cialis canadian drugs cialis pills price each cialis savings card cialis cuantos mg hay costo in farmacia cialis cialis online deutschland cialis generico lilly prices on cialis 10 mg opinioni cialis generico click here take cialis
yasamin
شنبه 16 مهر 1390 07:52 ق.ظ
kheili ali bud.vaghean mamnun az webloge besiar khubetun.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
قیمت زنده طلا و سکه