تبلیغات
شهر و شهرساز - تاریخ شهرنشینی کنونی-بخش دوم
چهارشنبه 5 آبان 1389

تاریخ شهرنشینی کنونی-بخش دوم

   نوشته شده توسط: میثم برگ بید وندی    نوع مطلب :مقالات ،

تاریخ شهرنشینی کنونی-بخش دوم

منبع: سایت انسان شناسی و فرهنگ

http://www.urbanity.ir/up/uploads/1288082246.jpg

 



موقعیت مکانی شهرها
موقعیت یک شهر اغلب به عملکرد و نقش اولیه آن؛ که معمولا به مقوله های دفاع، تجارت، منابع، مدیریت یا مذهب منتسب است، باز میگردد. نیازهای سوق الجیشی در گذشته بسیار حائز اهمیت بوده اند، به ویژه زمانی که کنترل حرکات در یک ناحیه بسیار ضروری بوده است. برای مثال در افغانستان، کابل در مکانی رشد کرد که این مکان عبور و مرور از گذرگاه خیبر را- که یکی از راه های اصلی در میان کوه های هندوکش است-کنترل میکند.
تجارت یک نیروی آرام تر است که موقعیت شهر ها از آن ناشی می شود. زمانی که شهر های تجاری در حال شکوفایی هستند، ارتباطات خوب و راه های حمل و نقل اموری حیاتی تلقی می شوند. برای مثال سنگاپور تنگه مالاکا را- که از راه های اصلی کشتیرانی میان بنادر شرق آسیا و بنادر واقع در غرب است- کنترل میکند. وجود منابع کمیاب یکی دیگر از شاخصه های مهم در موقعیت شهرها هستند. ژوهانسبورگ یک نمونه شهری است که در مجاورت منابع با ارزش توسعه یافته است، در این مورد نواحی زرخیز بسیار غنی افریقای جنوبی. به همین ترتیب کیرونا و گالیور (Kiruna and Gällivare) در نواحی سرد شمالی سوئد، در قلب ذخایر فراوان معادن آهن قرار دارند.

شهرها به عنوان مراکز مدیریتی بر پا شده اند، مانند مادرید در اسپانیا و سانتیاگو در شیلی، که اغلب موقعیت مکانی (فیزیکی) مرکزی را اشغال میکنند تا کم و بیش دسترسی یکسانی را به تمام بخش های کشور فراهم نمایند. مکان واشنگتن دی سی، به عنوان نقطه میانی 13 ایالت اولیه ی متحد شده از شمال به جنوب، برای پایتخت انتخاب شد.
نهایتا تعدادی از شهرها از مکان های مقدس سرچشمه گرفته اند. مکه به حد بزرگی توسعه یافته چون محل تولد محمد، بنیان گذار اسلام بود. میلیون ها مردم در سراسر دنیای اسلام همه ساله برای زیارتی به نام حج در آنجا گرد هم می آیند.

مناظر طبیعی شهری
همانگونه که موقعیت یک شهر نقش و عملکرد سکونتگاه اولیه را بازتاب میدهد، طرح خیابان ها، الگوی کاربری زمین و سبک معماری از کنش میان شاخصه های گوناگونی شامل مکان، تاریخ و نیز عملکرد ناشی می شوند.
بسیاری از شهر ها و یا بخش هایی از شهرها مطابق طرحهای هندسی هستند، که این طرح ها نشان از یک تصمیم آگاهانه برای تحمیل نظم به منظره طبیعی دارند. متداول ترین طرح ها شبکه شطرنجی است که در آن خیابان ها با یکدیگر موازی بوده و با زوایای عمود یکدیگر را قطع میکنند. چنین طرحی از زمان یونان باستان وجود داشته است. در قرن شانزدهم شهرهای مستعمراتی اسپانیایی در امریکای جنوبی-بر طبق مقررات طرح ریزی- به صورت شبکه شطرنجی خیابان بندی شدند. بسیاری از شهرهای ایالات متحده مانند فیلادلفیا و نیویورک به منظور تسهیل فروش زمین، از ابتدا بر طبق شبکه شطرنجی خیابان بندی شدند. این الگو تنها منحصر به کشورهای اروپایی و مستعمرات آنها نیست. در قرن پانزدهم، پکن برطبق شبکه خیابان هایی که قصر شاهی را محاط کرده بود طرح ریزی شد. طرح سایر شهرها مانند طرح های پاریس و دهلی نو معابر انشعابی را با هم ترکیب میکند. طرح خیابان بندی مسکو یک سری دوایر متحدالمرکز است.
طرح های شهری فراتر از تمرینات ساده ی دستورات هندسی هستند. هرچند آنها نیز ارزش های گروه ها یا افرادی را بازتاب میدهند که درموقعیت اعمال نفوذ بر مناظر شهری هستند. به نظر برخی، رشد آشفته و بی نظم شهری که از کمبود برنامه ریزی در قرن 19 ناشی می شود، مسئول بسیاری از بیماری های اجتماعی است. نهضت شهرهای جدید که در بریتانیا در اوایل دهه 1900 آغاز شد، کوششی بود برای طرح ریزی شهر های جدید با تلفیق بهترین شاخصه های زندگی روستایی و شهری.
همچنین برنامه ریزان برای الهامات خود به آینده نگاه کرده اند. دولت برزیل در سال 1956 یک پایتخت جدید در برازیلیا دایر کرد. مکان مذکور عمدا دور از مراکز جمعیتی ساحلی ریو دوژانیرو و سائو پائولو استقرار یافت تا بر توسعه داخلی تاکید شود. در طرح یاد شده شهر به یک هواپیما شباهت دارد که خود تصویری نیرومند از آینده همراه با مسکن و ادارات بوده و صنعت در نواحی متمایزی جدا شده است.
سایر شهرها بر اساس شیوه ی کم و بیش برنامه ریزی نشده رشد یافته اند. چنین مکان هایی که گفته می شود که به طور ارگانیک توسعه یافته اند آرایش تصادفی تری از خیابان ها را نمایش می دهند. برای مثال هسته شهرهای اروپایی قرون وسطی و بخش های قدیمی شهرهای اسلامی درجه ای از پیچیدگی را نشان میدهد که ناشی از فقدان برنامه ریزی است. هرچند این امر بدین مفهوم نیست که این چشم اندازهای شهری فاقد نظم هستند. شهرهایی که با یک فرهنگ مشترک توسعه یافته اند دارای شباهت های زیادی هستند. برای مثال بخش های قدیمی تر شهرهای اسلامی قاهره، دمشق و فاس همه دارای ویژگی های کالبدی مشترکی هستند. در مرکز همه آنها ارگ، مسجد جامع، قصر و سوق (souk) (1) یا بازار اصلی قرار دارد. شهر به محلات مجزا که به روستا شباهت داشتند تقسیم شده و تا همین اواخر بیشتر زندگی روزانه افراد در آنجا صورت میگرفت. برای مثال هسته باستانی دمشق حدودا به 70 محله تقسیم شده بود. ضمنا آرایش و ابعاد خیابان ها و معماری و جهت گیری خانه ها با رهنمون های نوشته شده در قرآن مطابقت میکرد.

توسعه های شهری
در شهرهای واقع در اروپا و امریکای شمالی رکود صنعت سبب شد که برخی از نواحی درون شهری متروک شوند. در بسیاری از موارد این نواحی برای ایجاد مساکن گرانقیمت نوسازی شده اند که به این فرایند اصالت بخشی (gentrification) میگویند. داکلند لندن همانند محله های مرکزی در سیدنی استرالیا و بالتیمور، بروکلیت (یکی از محلات شهر نیویورک)، بوستون و بسیاری از شهرهای قدیمی تر ایالات متحده تحت این نوع از تجدید حیات قرار دارد. این فرایند که مردم نسبتا مرفه را به هسته مرکزی شهر جذب میکند بر خلاف جهت مهاجرت به حومه ها، که در شهرهای کشورهای صنعتی رواج دارد، عمل میکند.
در مقابل، در شهرهای امریکای مرکزی و جنوبی ساکنان ثروتمند گرایش تاریخی به تمرکز در مناطق مرکزی داشته و فقرا در نواحی پیرامونی تر زندگی کرده اند. این شرایط تا حدودی از قوانین برنامه ریزی اسپانیا در قرن شانزدهم سرچشمه میگیرد؛ این قوانین حکم میکرد مردم استعمارگر در زمین های نخستین مرکز شهر سکنی گزینند و مردم بومی در نواحی دورتر نزدیک به معادن و مزارع، یعنی جایی که کار میکردند، زندگی کنند. امروزه بسیاری از فقرای شهری در سکونتگاه های غیر بهداشتی حاشیه ی شهرها زندگی می کنند. این الگو حتی در جایی که حومه های شهر به بالای تپه ها گسترش یافته سیطره دارد، مثل ریو دوژانیرو، که این امر اگر فواید اندکی نیز داشته باشد ولی مناظر ضعیف نفس گیری را ارائه میکند. در شیلی این زاغه های پراکنده قارچ و در برزیل فاولا (favelas) (2) خوانده می شود، که در اصل این واژه نام گلی است که در دامنه تپه ها می روید.
در سایر شهرهای جهان در حال توسعه، به مساله کمبود مسکن به شیوه های گوناگونی پرداخته شده است. برای مثال در بزرگترین شهر آفریقا، قاهره، طبقات اضافی به خانه ها و بلوک های آپارتمانی افزوده شد تا مردم بیشتر و بیشتری در آنها جای داده شوند. صدها هزار فقیر به عنوان مالکان تصرف کننده در قبرهای گورستان بدنام حاشیه شهر، که شهر مردگان (City of the Dead) خوانده می شود، زندگی میکنند. شهرنشینی یک گرایش جهانی است که وعده می دهد که برای دهه ها ایستادگی کند تا باقی بماند. آیا شهرهای آینده قادر خواهند بود در برابر فشاری که رشد سریع و اغلب برنامه ریزی نشده را همراهی میکند، ایستادگی کنند؟ و آیا آنها توسط مشکلاتی چون فرسودگیِ زیر ساختها یا محیط از میان می روند؟ همچنانکه جمعیت شهری رشد میکند، شهرهای موجود برنامه ریزی و سیاست های دقیقی را نیاز خواهند داشت، اما چالش مذکور ادامه خواهد داشت تا مدل های جدید شهری را ابداع کرده و به شهرها کمک کند که با آینده تطابق پیدا کنند.


ترجمه ی زهره دودانگه

-مرجع شهرسازی 


buy cheap cialis in canada
دوشنبه 9 مهر 1397 09:12 ب.ظ

You actually expressed it superbly.
we like it cialis soft gel click now buy cialis brand cialis 10 doctissimo buying cialis in colombia cialis coupon only now cialis for sale in us cialis tablets for sale buying cialis overnight click here to buy cialis cialis uk
canadian pharmaceuticals online
یکشنبه 1 مهر 1397 05:43 ب.ظ

Kudos, Plenty of advice!

online canadian pharmacies cialis canadian pharmacy northwest pharmacies canadian pharmacy meds canadian pharmaceuticals nafta canadianpharmacyusa24h canada medication cost pharmacy canadian cialis canadian rx
http://viagravonline.com/
چهارشنبه 28 شهریور 1397 02:36 ب.ظ

Lovely forum posts. Regards.
cialis 10mg prix pharmaci brand cialis generic cialis 5 mg schweiz cialis bula try it no rx cialis cialis cuantos mg hay cialis for bph cialis preise schweiz cialis en mexico precio cialis generico milano
http://cialisky.com/
دوشنبه 12 شهریور 1397 05:10 ب.ظ

You actually expressed it well!
buying cialis in colombia cialis generika in deutschland kaufen cialis ahumada cialis mit grapefruitsaft tadalafil we use it cialis online store cialis efficacit cialis super kamagra estudios de cialis genricos cialis en mexico precio
http://viagraessale.com/
یکشنبه 11 شهریور 1397 11:22 ب.ظ

Wow loads of helpful facts.
cialis coupon cialis daily click here take cialis tadalafil 10 mg rx cialis para comprar cialis dosage recommendations buy cialis online nz buy online cialis 5mg how much does a cialis cost discount cialis
liquid tadalafil
سه شنبه 23 مرداد 1397 01:59 ق.ظ

With thanks! Useful information.
click now cialis from canada cialis e hiv ou acheter du cialis pas cher cialis sicuro in linea where do you buy cialis we like it cialis soft gel cialis pills sialis buy cheap cialis in uk no prescription cialis cheap
شنبه 8 آبان 1389 06:28 ب.ظ
لینك شدین
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
قیمت زنده طلا و سکه