تبلیغات
شهر و شهرساز - شهر نشینی در ایران
دوشنبه 22 شهریور 1389

شهر نشینی در ایران

   نوشته شده توسط: حسین جوانان    

بررسی تاریخچه شهرنشینی در دنیا نشان می دهد که ایران دارای قدمتی طولانی در تاریخ شهرنشینی جهان است ....

بررسی تاریخچه شهرنشینی در دنیا نشان می دهد که ایران دارای قدمتی طولانی در تاریخ شهرنشینی جهان است. با وجود اینکه قبل از ساسانیان ، شهرنشینی با تشکیل حکومت مادها آغاز شد و در دوره سلوکیان ، شهرهای خود فرمان و مستقل ظاهر شدند (اشرف ، 1353) با این حال بیشتر شهرهای دوره باستانی در زمان ساسانیان به وجود آمده اند. طبق مطالعات لکارت بسیاری از شهرهای بزرگ ایران یا در دوره ساسانیان بنا شده اند (مانند قزوین ، نیشابور ، اردبیل و تبریز) ، یا اینکه در این دوران گسترش و رونق یافته اند ، که شهرهایی چون شیراز ، کرمانشاه ، یزد و کرمان را شامل می‌شود (در کوش ، 1364).
پس از فتح ایران به وسیله مسلمین ، طرز تفکر و عقاید اسلامی در فرهنگ شهرنشینی و نحوه ارتباط روستا با شهر رسوخ کرد. ایجاد مسجد به عنوان مهمترین ساختمان شهر و شباهتهای فرهنگی، اقتصادی شهر و روستا (با توجه به عقاید اسلامی) دو خصیصه بارز شهرهای اسلامی است. به طور کلی در دوران اسلامی به دلیل وسعت نفوذ آن در مناطق مختلف و گسترش بارز مبادلات ، شهرنشینی رونق فراوان یافت (در کوش ، 1364) . با تهاجم مغولان شهرنشینی در ایران رو به زوال رفت و تنها در دوران غازان خان رونق نسبی به شهرها بازگشت. در دوران صفویه نیز شهرنشینی در ایران رونق یافت و اعتقادات مذهبی حکام بر کالبد شهر نیز تأثیر گذاشت (حبیبی ، 1375) .
در دوران معاصر نیز به تبعیت از الگوهای شهرنشینی و شهرسازی غربی و به دنبال نفوذ اتومبیل به داخل شهرها، اقدامات عمرانی بسیاری در شهرها صورت گرفت ، که عمده این اقدامات درون‌زا نبوده‌اند.
توزیع جغرافیائی جمعیت شهری
توزیع شهرها و به تبع آن تمرکز جمعیت نقاط شهری در نقاط مختلف کشور ما یکسان نیست. مناطق شمالی ، غربی و جنوب غربی کشور علاوه بر برخورداری از آب و هوای خوب و موقعیت جغرافیایی خاص ، مهد نخستین کانونهای یکجانشین و تمدن شهری بوده و همواره از نقاط پرجمعیت کشور محسوب می‌شده‌اند و در حال حاضر نیز بیشترین نسبت از جمعیت کشور را دارا می‌باشند. (زنجانی ، 1369) .
به دلیل موقعیت خاص جغرافیائی ، میزان بارندگی در ایران با طول جغرافیایی ارتباط مشخصی دارد. شدت باران از غرب به شرق کاهش می‌یابد و نصف‌النهار 52 درجه تفکیک کننده آب و هوای گرم و خشک شرقی از آب و هوای معتدل و مرطوب غربی می باشد. همچنین بهبود وضعیت اقلیمی از عرض جغرافیایی پایین به بالا موجب شده است که درصد قابل توجهی از جمعیت شهری کشور در عرض جغرافیایی 35 تا 40 درجه استقرار یابند (زنجانی ، 1369).

نسبت شهرنشینی
طی 40 سال گذشته ، نسبت شهرنشینی در ایران از 31 درصد در سال 1335 به 61 درصد یعنی دو برابر در سال 1375 افزایش یافت و این روند همچنان ادامه دارد. افزایش نسبت شهرنشینی ناشی از دو عامل تبدیل سکونتگاههای روستایی به شهر از یک سوء و مهاجرت روستائیان به شهرها از سوی دیگر می باشد. اقتصاد تک محصولی متکی به نفت و اختلاط اقتصاد ایران با اقتصاد سرمایه داری جهانی به ویژه از زمان سلطنت پهلوی دوم و به تبع آن پیشرفت فنون موجب آزاد شدن بخش قابل توجهی از نیروی کار در روستاها شد و لذا روستاییان برای کسب معاش روانه شهرها شدند که پیامد آن شهرنشینی شتابان و مواجه شدن شهرهای بزرگ با مشکلات عدیده بوده است. شهرنشینی شتابان در دهه‌های اخیر خاص کشور ایران نیست و در کشورهای همجوار نیز ، که عمدتاً کشورهایی با اقتصاد تک محصولی می باشند ، همین اتفاق افتاده است. مقایسه نسبت شهرنشینی چند کشور در سالهای 1960 و 1992 مؤید این نکته است. براساس گزارش توسعه انسانی سازمان ملل متحد ، نسبت شهرنشینی در ایران در سال 1960 معادل 34 درصد بوده است که در سال 1992 به 58 درصد افزایش یافته است. در میان کشورهای همجوار در سال 1992 ، افغانستان کمترین نسبت شهرنشینی (19 درصد) و کویت بیشترین نسبت شهرنشینی (96 درصد) را دارا بوده اند.

توزیع استانی جمعیت شهرنشین
نسبت شهرنشینی کشور در سال 1365 معادل 54 درصد بوده که در سال 1375 به 61 درصد افزایش یافته است. نسبت شهرنشینی ، به استثنای استان تهران در سایر استانهای کشور افزایش یافته است، اما این نسبت در استان تهران در سال 65 معادل 3/86 درصد بوده است که در سال 75 به 1/84 درصد کاهش یافته است. یکی از دلایل این امر تغییراتی در تقسیمات سیاسی استان تهران بوده است (به عنوان مثال شهرستان قم که از نسبت شهرنشینی بالایی برخوردار است به استان قم تبدیل شد). همچنین می توان به مهاجرپذیری روستاهای استان تهران در دهه اخیر اشاره نمود.
استان تهران در سال 1365 بالاترین نسبت شهرنشینی را در سطح کشور دارا بوده است و در سال 1375 ، پس از رقم (1/91 درصد) ، بالاترین نسبت شهرنشینی (1/84 درصد) را دارا می‌باشد.
در سال 1375 ، توزیع نسبت شهرنشینی در استانهای مختلف تفاوت چشمگیری دارد، به طوری که بین حداقل نسبت شهرنشینی (2/39 درصد برای استان کهکیلویه و بویراحمد) و حداکثر آن (1/91 درصد برای استان قم) ، 9/51 درصد فاصله وجود دارد.
در برخی از استانها نسبت شهرنشینی فاصله قابل توجهی با متوسط کل کشور دارد که بعضاً بیشتر یا کمتر از میزان متوسط می‌باشد. پس از استانهای قم و تهران ، نسبت شهرنشینی در استانهای یزد (1/75 درصد) ، اصفهان (3/74 درصد) و سمنان (2/68 درصد) از بالاترین میزان برخوردار است. در ایران استانهایی که یک کلان شهر در آنها واقع شده است (تهران ، اصفهان و غیره) از نسبت شهرنشینی بالایی برخوردارند علاوه بر این ، استانهای واقع در مناطق کویری به دلیل نوع خاص توانهای محیطی و عدم امکان رشد روستاها (عمدتاً به دلیل کمبود آب) ، نسبت شهرنشینی در سطح بالایی قرار دارد (قم ، یزد و سمنان). در مقابل در استانهایی که امکان رشد روستاها وجود داشته است‌، نسبت شهرنشینی در سطح پایینی قرار گرفته است ، مانند مازندران (2/44 درصد) و گیلان (8/46 درصد) . علاوه بر این ، در استانهای عشایرنشین نیز ، نسبت شهرنشینی در حد پایینی قرار دارد. این نسبت در استان چهارمحال و بختیاری 45 درصد و در استان کهکیلویه و بویراحمد 2/39 درصد می‌باشد (سالنامه آماری کشور ، 1365 و 1375) .

http://ketscarpa.strikingly.com/
دوشنبه 3 تیر 1398 03:43 ق.ظ

Incredible many of useful data.
we like it safe cheap cialis cialis rezeptfrei sterreich cialis en mexico precio cialis rezeptfrei sterreich the best choice cialis woman buy cialis online only best offers 100mg cialis can i take cialis and ecstasy cialis coupon we recommend cheapest cialis
http://lessdealbwoodf.strikingly.com/
یکشنبه 2 تیر 1398 11:48 ق.ظ

Incredible many of great material.
only best offers cialis use cialis for daily use enter site very cheap cialis bulk cialis acheter du cialis a geneve costo in farmacia cialis safe dosage for cialis cialis dose 30mg how to buy cialis online usa prezzo di cialis in bulgaria
cheap cialis online from canadian pharmacy
شنبه 1 تیر 1398 09:06 ب.ظ

You actually revealed it perfectly.
cialis great britain cialis flussig buy brand cialis cheap cialis y deporte we like it cialis price comprar cialis 10 espa241a cialis daily reviews cialis generika in deutschland kaufen cialis sans ordonnance cialis 5 mg funziona
Cialis prices
شنبه 1 تیر 1398 04:14 ق.ظ

Terrific data. Cheers.
we choice cialis pfizer india how to purchase cialis on line cialis 30 day trial coupon cialis soft tabs for sale non 5 mg cialis generici cialis cost cheap cialis generic cialis at walmart free generic cialis only best offers cialis use
http://telspretmei.strikingly.com/
جمعه 31 خرداد 1398 12:20 ب.ظ

You've made your position extremely well!.
cialis pas cher paris cialis pills cialis tadalafil online generic cialis pro canada discount drugs cialis cialis 20mg cialis daily reviews click now cialis from canada tarif cialis france cialis 5 mg buy
http://quoglidar.strikingly.com/
پنجشنبه 30 خرداد 1398 07:39 ب.ظ

Effectively spoken indeed. !
cialis venta a domicilio cialis daily dose generic cialis side effects we recommend cialis info cialis side effects usa cialis online low cost cialis 20mg cialis farmacias guadalajara cialis prezzo al pubblico cialis canada on line
cialis dose 30mg
پنجشنبه 30 خرداد 1398 01:14 ق.ظ

Thanks a lot, Loads of facts!

cialis tadalafil online cialis side effects dangers how to purchase cialis on line fast cialis online generic low dose cialis purchase once a day cialis only now cialis 20 mg how to buy cialis online usa cialis generic cialis cipla best buy
Cialis generic
چهارشنبه 29 خرداد 1398 08:30 ق.ظ

Thanks, Plenty of forum posts.

buy cialis online nz cialis 5 mg funziona canadian cialis cialis for sale south africa cialis para que sirve the best choice cialis woman acheter cialis meilleur pri il cialis quanto costa prezzo cialis a buon mercato acquisto online cialis
http://tzimgeba.strikingly.com/
سه شنبه 28 خرداد 1398 10:15 ق.ظ

Terrific content. Kudos!
buy online cialis 5mg sialis cialis kamagra levitra bulk cialis cialis generisches kanada cialis 5 mg para diabeticos cuanto cuesta cialis yaho does cialis cause gout cialis arginine interactio how much does a cialis cost
Cialis generic
دوشنبه 27 خرداد 1398 03:57 ق.ظ

Helpful postings. With thanks!
cialis 5 mg schweiz cialis generisches kanada cialis daily buy brand cialis cheap prezzo di cialis in bulgaria no prescription cialis cheap cialis online nederland cialis 5mg buy original cialis acheter du cialis a geneve
http://teilyngu.strikingly.com/
شنبه 25 خرداد 1398 10:08 ق.ظ

You reported this superbly!
cialis generico en mexico cialis free trial buy generic cialis cialis generic compare prices cialis uk prezzo cialis a buon mercato the best choice cialis woman the best choice cialis woman cialis pills cialis sicuro in linea
http://grovavat.strikingly.com/
جمعه 24 خرداد 1398 08:19 ب.ظ

Amazing knowledge. Kudos!
cialis professional yohimbe cialis for sale we recommend cheapest cialis cialis sale online wow cialis tadalafil 100mg cialis australia org generic cialis review uk price cialis wal mart pharmacy venta cialis en espaa cialis online deutschland
http://tagpchampbu.strikingly.com/
پنجشنبه 23 خرداد 1398 03:37 ب.ظ

Terrific material. Thank you!
costo in farmacia cialis fast cialis online generic cialis at the pharmacy enter site natural cialis cialis 05 acquistare cialis internet warnings for cialis cialis prezzo di mercato cialis generic availability cialis sans ordonnance
viagra cialis online canada
پنجشنبه 23 خرداد 1398 01:59 ق.ظ

Reliable posts. Thanks a lot.
precios de cialis generico cialis generico milano cialis e hiv viagra vs cialis cialis pills price each cialis canada on line estudios de cialis genricos no prescription cialis cheap cialis 10mg prix pharmaci buy cialis sample pack
cialisvie.com
سه شنبه 21 خرداد 1398 06:39 ق.ظ

Amazing facts. Thank you.
cialis dosage amounts discount cialis free cialis cialis lilly tadalafi cialis prices cialis 50 mg soft tab cialis authentique suisse cialis 05 cialis generique cialis side effects dangers
cialisvie.com
دوشنبه 20 خرداد 1398 01:29 ق.ظ

Kudos. Lots of write ups.

we use it 50 mg cialis dose only here cialis pills cialis price in bangalore only now cialis 20 mg prix de cialis generic cialis review uk cialis for sale cialis manufacturer coupon precios de cialis generico cialis in sconto
http://cialisvie.com/
شنبه 18 خرداد 1398 07:28 ب.ظ

Whoa lots of great data.
cialis pills price each cialis online deutschland cialis super kamagra cialis side effects cialis 10 doctissimo we like it cialis price warnings for cialis cialis qualitat where cheapest cialis cialis online deutschland
Buy cialis
پنجشنبه 15 آذر 1397 09:15 ب.ظ

You actually suggested that well!
cost of cialis cvs try it no rx cialis sialis compare prices cialis uk cialis pills boards cialis 200 dollar savings card safe site to buy cialis online cialis 5 mg funziona canadian discount cialis generic cialis at the pharmacy
Generic cialis
پنجشنبه 15 آذر 1397 01:43 ق.ظ

Seriously all kinds of useful material.
free cialis cialis rckenschmerzen cialis free trial cialis 10 doctissimo chinese cialis 50 mg opinioni cialis generico calis we like it cialis price acquistare cialis internet effetti del cialis
Buy cialis online
چهارشنبه 14 آذر 1397 09:13 ق.ظ

Superb content. With thanks.
prezzo cialis a buon mercato click here cialis daily uk recommended site cialis kanada how much does a cialis cost the best site cialis tablets cialis price in bangalore cialis uk next day cialis price in bangalore tadalafil 10 mg tadalafil 5mg
buy cialis cheap
سه شنبه 13 آذر 1397 09:40 ب.ظ

Kudos! Helpful stuff.
costo in farmacia cialis cialis official site safe dosage for cialis cialis pills compare prices cialis uk il cialis quanto costa generico cialis mexico 5 mg cialis pharmacie en ligne we like it cialis price tadalafilo
Cialis generic
سه شنبه 13 آذر 1397 10:50 ق.ظ

Thanks. Good stuff!
cialis generico online cialis 5 mg buy precios de cialis generico dosagem ideal cialis interactions for cialis brand cialis nl cialis tadalafil cialis australia org rx cialis para comprar calis
Online cialis
دوشنبه 12 آذر 1397 11:08 ب.ظ

Thanks a lot. Useful stuff.
are there generic cialis acheter du cialis a geneve buy generic cialis 5 mg cialis pharmacie en ligne cialis 5 mg para diabeticos cialis price in bangalore cialis lowest price cialis 5mg billiger cialis generico in farmacia cialis et insomni
Buy generic cialis
دوشنبه 12 آذر 1397 10:16 ق.ظ

Thanks a lot. Numerous material.

cialis coupons cialis price thailand cialis prezzo in linea basso cialis dose 30mg cialis 5 effetti collaterali cialis dosage cilas cialis daily dose generic cialis preise schweiz wow cialis tadalafil 100mg
Cialis generic
یکشنبه 11 آذر 1397 10:35 ب.ظ

You reported it terrifically!
the best choice cialis woman cialis tablets australia buying cialis overnight does cialis cause gout low cost cialis 20mg 5 mg cialis coupon printable prezzo cialis a buon mercato cialis uk next day cialis vs viagra cialis coupon
buy cheap cialis in canada
یکشنبه 11 آذر 1397 09:38 ق.ظ

You said it perfectly..
cialis prices cialis 10mg prix pharmaci import cialis il cialis quanto costa cialis generico prezzo cialis a buon mercato when will generic cialis be available side effects of cialis how much does a cialis cost acquisto online cialis
buy tadalafil pills
شنبه 10 آذر 1397 10:47 ب.ظ

You explained this fantastically.
cialis preise schweiz prix cialis once a da cialis 20mg prix en pharmacie generic cialis tadalafil cialis 50 mg soft tab cialis lowest price cialis bula cipla cialis online are there generic cialis we recommend cialis info
Generic cialis
شنبه 10 آذر 1397 09:30 ق.ظ

Incredible lots of great information!
generic cialis pro order a sample of cialis calis we use it cialis online store side effects for cialis how to buy cialis online usa cialis daily new zealand how does cialis work cialis without a doctor's prescription buy cialis online nz
Cialis generic
جمعه 9 آذر 1397 10:13 ب.ظ

Very good material. Thank you!
price cialis best generic cialis pill online cialis for sale in europa cialis kaufen bankberweisung recommended site cialis kanada cialis efficacit when can i take another cialis cialis generika comprar cialis 10 espa241a 5 mg cialis coupon printable
Cialis canada
پنجشنبه 8 آذر 1397 11:13 ب.ظ

Amazing a lot of beneficial advice.
acquistare cialis internet cialis online holland only now cialis for sale in us rezeptfrei cialis apotheke cialis para que sirve we use it cialis online store cialis for sale chinese cialis 50 mg cialis 5 mg buy cialis kaufen wo
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30
قیمت زنده طلا و سکه