تبلیغات
شهر و شهرساز - برنامه ریزی شهری و اقتصاد
شنبه 22 خرداد 1389

برنامه ریزی شهری و اقتصاد

   نوشته شده توسط: امیر حسین دهقان    نوع مطلب :مقالات ،

 

 

برنامه ریزی شهری و اقتصاد

برنامه ریزی شهری و اقتصاد

 

مقدمه

اقتصاد شهری یکی از رشته های تخصصی اقتصاد است که در آن اقتصاددانان سعی می کنند با استفاده از ابزارهای اقتصادی ، مسائل و مشکلات یک منطقه شهری را مورد بررسی و ارزیابی قرار دهند. با وجود اینکه بعضی از مسائل و مشکلات شهری مانند جنایت ، فقر ، آلودگی محیط  و مسکن ، قرنهاست که در اجتماع شهری وجود داشته و با اینکه تمام این مسائل جنبه اقتصادی هم دارد ، فقط در چند دهه اخیر ، بعد از رشد شهرنشینی است که اقتصاددانان به بررسی آنها پرداخته اند.

با توجه به آمارهای جمعیت شهرنشینان جهان ، متوجه خواهیم شد که جمعیت شهرنشینان دنیا ، در سال 1990 ، در حدود 2260 میلیون نفر بوده که نسبت به 1990 ، رشدی برابر با 21.5 درصد داشته است.

با توجه به آمارهای مذکور ، ما نه تنها با مسائل و مشکلات شهرنشینی کشورهای پیشرفته صنعتی مواجه هستیم ، بلکه باید مسائل خاص جوامع در حال توسعه را نیز مورد بررسی و تحلیل قرار دهیم ، یعنی مسئله یک قطبی بودن شهر نشینی ، حاشیه نشینی به صورت حاد ، مهاجرت های سریع و بی رویه روستائیان به شهر و مسائلی از این قبیل را که ناشی از وابستگی اقتصادی و فرهنگی این جوامع است.

 

برنامه ریزی اقتصادی:

 

برنامه ریزی اقتصادی فرایندی است در زمینه هدایت و جهت گیری و ایجاد هماهنگی در فعالیت های بخش های تولیدی

قلمرو برنامه ریزی اقتصادی بیشتر مسائل اقتصادی جامعه است.

برنامه ریزی اقتصادی ، بخش های مختلف اقتصادی شامل کشاورزی ، صنعت و خدمات و زیر بخش های مربوطه را مورد بررسی قرار می دهد .

برنامه ریزی اقتصادی بیشتر به ساختار اقتصادی و کلیه سطوح عملکردی آن توجه دارد و ممکن است جامع یا تفصیلی باشد ، برنامه جامع هدف هایش را چنان تعیین می کنند که جنبه های عمده اقتصادی ملی را شامل می شود ، برنامه تفصیلی فقط قسنتی از اقتصاد ملی نظیر صنعت ، کشاورزی ، بخش عمومی ، بخش خارجی ، و ... را شامل می شود .

 

برنامه ریزی شهری:

 

برنامه ریزی شهری عبارتست از تامین رفاه شهرنشینان از طریق ایجاد محیطی بهتر ، مساعدتر و سالم تر

نظریه های توسعه شهری ، همگی بر اهمیت و اولویت عوامل اقتصادی در ظهور ، توسعه و گاه افول شهرها دلالت می کنند.

 

عوامل اقتصادی و برنامه ریزی شهری

 

عوامل و متغیرهای اقتصادی ، تاثیر عمده در شکل گیری و فرم شهر ، تعیین ویژگیهای کالبدی ، اندازه و وسعت شهر دارند.

آگاهی و اطلاع از ساختمان و طرز کار اقتصاد یک شهر ، برای برنامه ریزی ها در هر سطح اعم از شهری ، منطقه ای و کشوری و تجزیه و تحلیل استفاده از زمین ضرورت دارد.

ساخت یک مرکز شهری با کمیت و کیفیت قدرت تولیدی ، درآمد و یا بطور کلی تحرک اقتصادی آن مرکز ، تعیین می گردد.

مطالعه در مبانی اقتصادی این فعالیت ها و در این که چگونه یک شهر توسعه پیدا کرده و در حال حاضر در چه شرایطی است و در آینده چگونه خواهد بود ، راهنمایی موثر می باشد به عیارت دیگر اغلب شهرهای بزرگ به سبب آنکه مراکزی برای تولید و توزیع کالا و فعالیت های اقتصادی بوده اند رشد و توسعه یافته اند.

بطور کلی ، فعالیت های اقتصادی باعث ایجاد اشتغال شده و به مقدار زیادی موجب جذب جمعیت به این گونه مراکز می شوند ، بنابراین می توان گفت که اقتصاد یک شهر ، عامل موثری برای توسعه اراضی می باشد.

مطالعه در اقتصاد شهری ، استفاده عملی و بسیار اساسی را در زمینه تجزیه و تحلیل و بررسی برنامه ریزی و طرح استفاده از زمین در شهر خواهد داشت.

با آگاهی از روند رشد ، تعادل ، افزایش و یا کاهش در فعالیت های اقتصادی ، طراحان شهر بهتر خواهند توانست معیارهایی بیابند که راهنمای آنان در تعیین مقدار و وضع زمین های مورد نیاز باشد.

 

حال به تعریف اقتصاد شهری می پردازیم :

 

منظور از اقتصاد شهری تجزیه و تحلیل سیستم تولیدی ، توزیعی و مصرفی است که تمام فعالیت های تولیدی و آن قسمت از حومه را که به مقدار نسبتا زیادی از امکانات و تسهیلات آن شهر استفاده می کنند ، در بر می گیرد.

برای بررسی وضع اقتصادی شهر ، هدف های زیر در برنامه ریزی شهری مورد نظر است :

1- ساخت اقتصادی شهر و منطقه ای که شهر در آن واقع شده است.

2- جمعیت و خصوصیات اقتصادی آن

3- رابطه ساخت اقتصادی شهر و منطقه با بخش های مختلف کشاورزی ، صنعت ، خدمات ، بازرگانی و مانند آنها

4- بررسی اقتصادی خرده فروشی ها و عمده فروشی های شهر و موقعیت آن ها نسبت به مناطق مسکونی و کل شهر

5- بررسی عوامل اقتصادی دیگری که بر اقتصاد شهر تاثیر گذارند. (مانند توریسم ، استخراج معدن و ...)

6- بودجه عمران شهری و شهرداری

7- موقعیت مکانی و استقرار فعالیت های اقتصادی از نظر مکان یابی آنها در وضع موجود و آینده

8- بررسی اشتغال و انواع فعالیت های شغلی شهر

9- بررسی زمین و ساختمان و قیمت آن و مالکیت اراضی و قیمت اماکن تجاری

10- بررسی سرمایه گذاری ها در بخش های اقتصادی شهر

11- بررسی اقتصادی راهها و شبکه های ارتباطی منطقه در ارتباط با شهر مورد مطالعه

12- بررسی امکانات اقتصادی بالقوه ای که می توانند در برنامه ریزی ها بصورت بالفعل در آیند.

13- بررسی مسکن در رایطه با هزینه ها ودرآمد خانوارها و نحوه تصرف واحدهای نسکونی از نظر اجاره ای ، شخصی ، وقفی و مانند آنها

بدیهی است که مطالعات اقتصادی در هر برنامه ریزی شهری به منظور تدوین برنامه های نوسازی و بهسازی و مشخص نمودن احتیاجات و امکاناتی کا در این زمینه وجود دارد از اهمیت ویژه ای برخوردار است.

یکی از قسمت های هر برنامه ریزی شهری و هرگونه توسعه شهر و یا در زمینه بهبود وضع شهر ، اطلاع از وضع اقتصادی شهر است ، این مورد از یک ساختمان کوچک مسکونی و یا تجاری و یا یک واحد کوچک صنعتی شروع می شود و به سطح شهر و حتی شناخت حوزه های نفوذی اقتصادی شهر و منطقه می انجامد.

ممکنست در طراحی و برنامه ریزی شهر به منظور تعیین جهات گسترش آینده ، نحوه استفاده از امکانات شهر و تحولاتی که صورت می پذیرد بر روی نقشه و در زمینه های تئوریک ، فابلیت های اجرایی داشته

باشد ولی در صورتی که این طراحی ها با چگونگی برنامه ریزی شهر و عوامل اقتصادی ، امکانات و بودجه های شهر یا درآمد خانوارها و امثال آن ها مغایر باشد ، موفقیت طرح را با مشکلات اساسی مواجه می سازد.

در هر برنامه ریزی ، هدف آن است که حداکثر استفاده از امکانات و قابلیت های اجرایی برنامه ها با حداقل مخارج و حداکثر استفاده توام باشد ، بنابراین نسبت به خصوصیات هر شهر صرفه جویی های لازم برای اجرای برنامه ها در مدنظر قرار گیرد.

مکان یابی تاسیسات شهر باید در حداقل زمان و بهترین صورت عمل نمایند و به راحتی در دسترس قرار گیرند. گسترش شهر از نظر سرویس رسانی به عناصر مختلف شهری مثل سرویس های آب ، برق ، تلفن ، فاضلاب و توسعه شهرها از آن جمله اند.

از طرف دیگر نحوه ایجاد ساختمان های شهری از نظر جنس ، فرم و ترکیب در رابطه با استفاده از تاسیساتی مثل شوفاز ، کولر و آسانسور مورد اهمیت قرار دارد.

در طراحی یک ساخنمان ممکنست چنین عواملی در بادی امر بصورت ظاهری جلوه نماید و یا مورد توجه واقع نشود ، ولی در بلند مدت این گونه عوامل ، هزینه های سنگینی را چه از نظر تامین انرژی و چه از نظر مخارج برای استفاده کنندگان در بر خواهد داشت.

این مورد در جهت صرفه جویی در احداث ساختمان قرار ندارد ، بلکه نحوه گستردگی ساختمان و طبفات آن نسبت به تاسیسات شهری از نظر پراکندگی آنها در سطح شهر و نحوه دسترسی به آنها مورد توجه قرار دارد. مسلما در صورتی که استفاده از اراضی به نحو صحیحی صورت پذیرد و توسعه شبکه راهها چه از نظر طول و عرض و چه در رابطه با کارایی و موقعیت انها نسبت به عناصر مختلف شهری مورد مطالعه واقع شود ، ضمن آنکه مشکلات ناشی از دسترسی و ترافیک شهری را از نظر صرفه جویی در وقت در بر ندارد ، در کاهش آلودگی های هوا و تقلیل سوخت و توقف اتومبیل ها در راه بندان ها و چهار راه ها و نقاط پرحجم ترافیک ، سهم ارزنده ای خواهد داشت.

با توجه به آنکه افزایش آلودگی هوا بر پوسیدگی و کثیف بودن ساختمان ها و زیبایی و نظافت شهری و کثیف شدن البسه و وسائل و هزینه هایی که برای نظافت و شستشوی اشیاء و البسه مصرف می شود ، دخالت دارد.

همانطور که مشهود است ، استقرار نامتناسب فعالیت های شهری ، موقعیت آنها نسبت به نقاط مختلف شهر و حجم و موقعیت ساختمان ها و میزان فعالیتی که در آنها صورت می گیرد ، بر سیستم شهر و عوامل و عناصر شهری و سرویس رسانی به ساختمان ها اثر می گذارد ، هر ساختمان که در یک قسمت از شهر بوجود می آید به نوبه خود جمعیتی را به سوی خود می کشد و بر شبکه راهها و ساختمان های اطراف خود تاثبر داشته و احتیاج به تامین برق ، آب ، تلفن ، شبکه فاضلاب و امثال آن دارد.

همانطور که از نظر سیمای شهری طبقات ، فرم و تیپ ساختمان بایستی در هماهنگی کامل با محیط اطزاف خود باشد از طرف دیگر عوامل اقتصادی و برنامه ریزی هایی که به منظور تاسیسات شهری انجام می گیرد نیز بایستی شهر را قادر سازد که به تامین این احتیاجات بپردازد.

 

نتیجه گیری

 

با توجه به مطالب مطرح شده در صفحات پیشین میتوان اهمیت اقتصاد را در شهر به خوبی درک کرد ، طرح ها و پروژه های شهری که به مسائل اقتصادی آن توجه نمی شود از پیش شکست خورده است ، همچون پروژه نواب یکی از دلایل اصلی شکست آن توجه نکردن به مسائل اقتصادی آن است.

برای بررسی مشکلاتی همچون فقر ، حاشیه نشینی ، مسکن و ... در شهر اولین موردی که مورد بحث قرار می گیرد مشکلات اقتصادی شهر است.

در واقع می توان گفت اقتصاد کلیدی ترین عنصر موجو در شهر است که در صورت نبود آن شهر رو به نابودی پیش خواهد رفت.

 

 

منابع :

مقدمه ای بر مبانی برنامه ریزی شهری                           تالیف دکتر اسماعیل شیعه       

اصول و روش های برنامه ریزی منطقه ای                      تالیف دکتر کرامت الله زیاری 

ترکم در شهرسازی اصول و معیارهای تعیین تراکم شهری     تالیف دکتر محمد مهدی عزیزی

درآمدی به اقتصاد شهری                                            تالیف سعید عابدین درکوش 


Cialis online
یکشنبه 2 تیر 1398 11:25 ب.ظ

Awesome information, Thanks a lot.
cialis generic availability dose size of cialis can i take cialis and ecstasy cialis mit grapefruitsaft viagra cialis levitra link for you cialis price generic cialis levitra generic cialis tadalafil cialis generika we use it cialis online store
http://heutrasnonth.strikingly.com/
یکشنبه 2 تیر 1398 07:56 ق.ظ

Great posts. Many thanks.
tadalafil 20 mg cialis online holland cialis pills best generic drugs cialis cialis online deutschland buy cheap cialis in uk buying cialis overnight generic cialis tadalafil cialis canadian drugs warnings for cialis
Cialis pills
شنبه 1 تیر 1398 04:40 ب.ظ

Very good stuff. Thanks!
price cialis best buy cialis uk no prescription sublingual cialis online weblink price cialis cialis en mexico precio cialis sicuro in linea cialis rckenschmerzen cialis kaufen wo acheter cialis kamagra 200 cialis coupon
http://chafily.strikingly.com/
جمعه 31 خرداد 1398 11:52 ب.ظ

Awesome material, Thank you!
wow cialis tadalafil 100mg female cialis no prescription cialis dosage cipla cialis online cialis lilly tadalafi cialis 20 mg best price try it no rx cialis cialis dosage click now buy cialis brand cialis lowest price
Cialis canada
جمعه 31 خرداد 1398 07:53 ق.ظ

Thanks. I enjoy this.
ou trouver cialis sur le net cialis generico lilly deutschland cialis online price cialis best cialis tablets cialis online nederland low dose cialis blood pressure bulk cialis dosagem ideal cialis cialis online holland
can you buy cialis without a prescription
چهارشنبه 29 خرداد 1398 08:52 ب.ظ

Fine data. Thanks a lot!
cialis 20 mg cost how to buy cialis online usa safe dosage for cialis generic cialis pill online generic cialis levitra enter site natural cialis cialis flussig buy generic cialis tadalafil tablets when can i take another cialis
http://risesugg.strikingly.com/
چهارشنبه 29 خرداد 1398 04:36 ق.ظ

Thanks a lot, Plenty of information!

cialis prezzo al pubblico cialis vs viagra buy generic cialis cialis alternative buy cialis online legal cialis super kamagra cialis 50 mg soft tab how does cialis work enter site very cheap cialis cialis tadalafil
http://valatmind.strikingly.com/
سه شنبه 28 خرداد 1398 05:53 ق.ظ

Kudos! Wonderful stuff.
cialis 5 mg funziona order generic cialis online cialis daily reviews cost of cialis cvs cialis herbs cialis cost cialis name brand cheap cialis 30 day trial coupon cialis prices in england online prescriptions cialis
Cialis generic
دوشنبه 27 خرداد 1398 12:34 ق.ظ

With thanks. Great information!
buy generic cialis safe site to buy cialis online cialis cipla best buy cialis pills price each fast cialis online cialis for sale south africa cialis tadalafil online acquisto online cialis cost of cialis per pill cialis sicuro in linea
Cialis online
یکشنبه 26 خرداد 1398 10:25 ق.ظ

Useful material. Thanks.
cialis 100 mg 30 tablet viagra vs cialis cialis for bph cialis dosage prix de cialis cialis generico online cialis 200 dollar savings card we use it cialis online store cialis et insomni discount cialis
http://cifoli.strikingly.com/
شنبه 25 خرداد 1398 08:45 ب.ظ

Information certainly utilized..
buy cialis cialis online napol cialis daily cialis canadian drugs cialis side effects dangers cheap cialis cialis generico en mexico cialis 10 doctissimo cialis 5 mg effetti collateral cialis per paypa
cialis price in bangalore
شنبه 25 خرداد 1398 06:39 ق.ظ

Kudos! I like this!
cialis arginine interactio cialis 5mg prix cialis generico en mexico where cheapest cialis try it no rx cialis tadalafil generic il cialis quanto costa generic cialis levitra cialis online deutschland effetti del cialis
Cialis generic
جمعه 24 خرداد 1398 01:58 ق.ظ

You said it perfectly.!
generic cialis 20mg uk cialis arginine interactio generic cialis with dapoxetine wow look it cialis mexico preis cialis 20mg schweiz cialis taglich where do you buy cialis cialis tadalafil cialis 100mg suppliers cialis generique
cialis prices walmart
پنجشنبه 23 خرداد 1398 12:19 ب.ظ

Very well voiced truly! !
prices for cialis 50mg tadalafil cilas price cialis best cialis price thailand usa cialis online cialis 10 doctissimo interactions for cialis only here cialis pills cialis generika
cialisvie.com
دوشنبه 20 خرداد 1398 11:27 ب.ظ

With thanks. Fantastic information.
purchasing cialis on the internet cialis patentablauf in deutschland cialis ahumada how to buy cialis online usa chinese cialis 50 mg cialis sans ordonnance price cialis per pill cialis generico postepay only now cialis 20 mg cialis daily
http://cialisvie.com/
یکشنبه 19 خرداد 1398 05:42 ب.ظ

You actually explained this superbly.
callus sialis acheter du cialis a geneve cialis canada on line buying brand cialis online can i take cialis and ecstasy cialis side effects cialis pills cialis 5mg prix get cheap cialis
http://cialisvie.com/
شنبه 18 خرداد 1398 12:13 ب.ظ

Thanks. I enjoy this!
opinioni cialis generico safe dosage for cialis cialis daily cialis 5 mg effetti collateral we like it safe cheap cialis cialis canada cialis daily reviews cialis manufacturer coupon 5 mg cialis pharmacie en ligne 200 cialis coupon
erectile dysfunction clinic
شنبه 31 فروردین 1398 03:27 ق.ظ
causes ed http://viagralim.us causes ed !
I do believe all the ideas you've presented to your post. They are very convincing and will definitely work. Nonetheless, the posts are too short for novices. May just you please extend them a bit from next time? Thanks for the post.
buy tadalafil online
جمعه 16 آذر 1397 11:22 ق.ظ

You actually explained that effectively!
rezeptfrei cialis apotheke buy brand cialis cheap side effects for cialis cialis tablets venta cialis en espaa side effects for cialis low cost cialis 20mg cialis usa cost cialis daily get cheap cialis
Cialis canada
پنجشنبه 15 آذر 1397 04:11 ب.ظ

Nicely put. Thanks a lot.
only best offers cialis use rezeptfrei cialis apotheke cialis billig cialis preise schweiz cialis without a doctor's prescription buy original cialis purchase once a day cialis tesco price cialis viagra vs cialis vs levitra cialis from canada
Cialis online
چهارشنبه 14 آذر 1397 08:23 ب.ظ

You actually said it effectively.
buying cialis on internet wow look it cialis mexico cialis 100 mg 30 tablet we recommend cialis info venta de cialis canada cialis name brand cheap click now buy cialis brand try it no rx cialis cialis kaufen bankberweisung only now cialis 20 mg
buy generic cialis
چهارشنبه 14 آذر 1397 06:13 ق.ظ

With thanks. An abundance of info!

click here cialis daily uk price cialis best prix cialis once a da cialis 5mg prix cialis therapie tadalafil tablets ou trouver cialis sur le net cialis generisches kanada look here cialis order on line cialis canadian drugs
buy cialis online no prescription
سه شنبه 13 آذر 1397 06:53 ب.ظ

Nicely put. Regards!
buying cialis in colombia cialis for sale we like it cialis soft gel cialis efficacit cialis 100mg suppliers cialis coupons printable buy original cialis non 5 mg cialis generici cialis bula warnings for cialis
buy cialis no rx
سه شنبه 13 آذر 1397 07:46 ق.ظ

Wonderful postings. Thanks a lot.
only best offers cialis use cialis authentique suisse cialis alternative cialis with 2 days delivery 200 cialis coupon cialis free trial cialis 5 mg buy how does cialis work recommended site cialis kanada generic cialis
buy cheap cialis coupon
دوشنبه 12 آذر 1397 07:50 ب.ظ

Wonderful information. Thanks a lot.
cialis e hiv cialis for sale in europa no prescription cialis cheap cialis kaufen cialis prezzo in linea basso cialis canada on line cialis ahumada we like it cialis price cialis flussig cialis taglich
Buy cialis online
دوشنبه 12 آذر 1397 07:25 ق.ظ

Amazing tons of excellent info!
viagra or cialis prezzo cialis a buon mercato cialis for sale tadalafil safe dosage for cialis buy cialis comprar cialis 10 espa241a cialis daily safe site to buy cialis online buy cialis online nz
Cialis prices
یکشنبه 11 آذر 1397 06:53 ق.ظ

Whoa many of wonderful data!
cialis diario compra cialis pills price each cialis online napol cialis cipla best buy we like it cialis soft gel cialis kaufen bankberweisung tadalafil 10 mg buy generic cialis cialis 5 mg scheda tecnica look here cialis cheap canada
Cialis canada
شنبه 10 آذر 1397 06:31 ق.ظ

Seriously all kinds of amazing knowledge!
generic cialis with dapoxetine tadalafil we like it safe cheap cialis cialis generico online cialis lowest price click here cialis daily uk buying cialis in colombia cialis rckenschmerzen cialis generika cialis professional from usa
Online cialis
جمعه 9 آذر 1397 07:15 ب.ظ

Appreciate it! An abundance of material.

cialis tadalafil cialis tablets australia cialis 5mg billiger purchasing cialis on the internet cialis official site dosagem ideal cialis cialis rckenschmerzen cialis with 2 days delivery generic cialis pro cialis 10 doctissimo
Cialis 20 mg
جمعه 9 آذر 1397 07:27 ق.ظ

Very well expressed really. !
buy brand cialis cheap cialis 20 mg cost cialis name brand cheap how do cialis pills work online cialis side effects of cialis side effects of cialis free generic cialis prix cialis once a da calis
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30
قیمت زنده طلا و سکه