تبلیغات
شهر و شهرساز - شناسایی معیارهای عام شکل گیری بافت های روستایی درایران

چکیده:

بافت كالبدی روستاها علاوه بر دخالت مستقیم افراد جامعه از عوامل محیطی نیز تأثیر می پذیرند. شدت تأثیرگذاری این عوامل گاه بواسطه توانایی های انسانی کاهش می یابد ولی همواره تأثیرات خود را بر شکل بندی کالبد و سازمان فضایی روستا حفظ می کند. بنابراین خصوصیات کالبدی روستاها تحت تأثیر دو گروه کلی عوامل مرتبط با محیط یا طبیعت و انسان شکل می گیرد. بافت های روستایی حاوی اطلاعات مفیدی برای ارزیابی میزان تأثیرپذیری فرایند شكل گیری و توسعه طبیعی كالبد روستاها از عوامل مختلف محیطی ـ اقلیمی، اقتصادی و اجتماعی ـ فرهنگی هستندکه در بسیاری از روستاهای كشورنیزحضورو تداوم دارند.این مقاله با هدف شناسایی الگوهای شکل گیری و تکامل بافت های روستایی کشور متاثر از عوامل مذکور است.

مقدمه

روستاها به واسطه کارکرد اساسی خود که تأمین كننده بسیاری از نیازهای زیستی، سکونتی و اقتصادی جامعه روستایی هستند، از خصیصه پویایی و تغییر دایمی برخوردارند. پویایی روستاها در ابعاد مختلف اجتماعی، اقتصادی، کالبدی و فضایی قابل بررسی و ملاحظه است. این خصیصه از پویایی افراد و گروه های جامعه روستایی برای اعمال نگرش ها و علایق خود در ساخت کالبدهای فعالیت و شکل دادن به فضای مورد استفاده و تصمیمات در حال تغییر آنها برای رویارویی با عوامل محدود کننده تمایلات خود در شکل دادن به کالبد و فضای روستا ناشی می شود. بنابراین پذیرش پویایی و تغییر دایمی برای جامعه انسانی موجب الزام به پذیرش تغییرات دایمی و پویایی روستا (در ابعاد مختلف آن) است.  بافت كالبدی روستاها علاوه بر دخالت مستقیم افراد جامعه از عوامل محیطی نیز تأثیر می پذیرند. شدت تأثیرگذاری این عوامل گاه بواسطه توانایی های انسانی کاهش می یابد ولی همواره تأثیرات خود را بر شکل بندی کالبد و سازمان فضایی روستا حفظ می کند. بنابراین خصوصیات کالبدی روستاها تحت تأثیر دو گروه کلی عوامل مرتبط با محیط یا طبیعت و انسان شکل می گیرد. روستاها تکامل و توسعه خود را طی دو فرایند مبتنی بر حرکت طبیعی یا ارگانیک و برنامه ریزی از پیش اندیشیده شده دنبال می کنند. در شکل نخست، روستاها براساس تعامل بین عوامل طبیعی و انسانی شکل می گیرند و تکامل می یابند. در این شکل گرچه برنامه ای شبیه آنچه در دوره معاصر در ادبیات برنامه ریزی روستایی درک می شود، وجود ندارد ولی انسانها براساس تجربه و خرد جمعی ، روستاها را به گونه ای که نیازهای آنها را تأمین  سازد، شکل می دهند. در مقابل حرکت تکاملی روستاها براساس برنامه ریزی اقتدارگرایانه، دارای تفاوت هایی اساسی با الگوی تکامل طبیعی است. در الگوی مبتنی بر برنامه ریزی، توسعه روستاها مبتنی بر شناخت نیازها، رعایت کمیات مطلوب فضایی برای تأمین نیازها، جامع نگری شرایط و نیازها و نگرش به آینده روستاها انجام  می شود. مهمترین تفاوت دو الگوی توسعه روستاها در استفاده از کمیات مطلوب فضایی است که عمدتاً نتیجه تلاش برنامه ریزان شهری برای هدایت منطقی و مطلوب توسعه شهری است. استفاده از این کمیات گرچه می تواند به تأمین  نیازهای روستاها کمک نماید ولی گاه در نقطه مقابل خواست و تمایل اجتماعی روستاییان و شرایط مطلوب زیست محیطی روستاها قرار می گیرد.  امروزه طرح هادی روستایی مهمترین ابزار مدیریت توسعه روستایی در ایران است. این طرح ها عمدتاً جنبه های کالبدی روستاها را مورد توجه قرار می دهند و بخش عمده قابل اجرا یا اجرا شده طرح های هادی روستاهای کشور نیز جنبه کالبدی دارند. گرچه در مورد سایر نیازهای روستاها نیز برنامه هایی تعیین می شود ولی کمتر اجرا می شوند. طرح هادی روستایی برگرفته از الگوی طرح هادی و جامع شهری است که دارای سابقه ای طولانی در ایران هستند. دخالت شهرسازان و افراد مرتبط با مباحث برنامه ریزی شهری در تهیه طرح هادی روستایی نیز بر غلبه رویکرد طرح های هادی و جامع شهری بر طرح های هادی روستایی افزوده است. به گونه ای که تلاش اندکی برای تعدیل رویکردهای پیش بینی و برآورد نیازها، طرح ریزی کالبدی، کمیات فضایی یا سرانه ها در طرح های هادی روستایی انجام می شود. این مساله سبب بروز مشکلاتی در هدایت توسعه روستاهای کشور شده است که ضرورت تعدیل روش در برنامه ریزی روستایی را مطرح ساخته است. طرح این ضرورت ، ریشه در تفاوت های بین شهرها و روستاها در زمینه نیازهای فضایی، شرایط اجتماعی، زیست محیطی و تعاملات بین جوامع انسانی و محیط های طبیعی تحت تصرف آنها دارد. بنابراین استفاده از شرایط و مقتضیات روستاها برای برنامه ریزی آنها ضرورتی است که در فرایند و رویکرد تهیه طرح هادی روستایی تاکنون فراموش مانده است. استفاده طرح هادی از الگوها و کمیات مطلوب رایج در برنامه ریزی های شهری که در نتیجه تجربه آنها در محیط های شهری بسط یافته اند، نشانی از این فراموشی است. بافت های روستایی حاوی اطلاعات مفیدی برای ارزیابی میزان تأثیرپذیری فرایند شكل گیری و توسعه طبیعی كالبد روستاها از عوامل مختلف محیطی ـ اقلیمی، اقتصادی و اجتماعی ـ فرهنگی هستندکه در بسیاری از روستاهای كشورنیزحضورو تداوم دارند. تا به امروز بافت های مسكونی روستاها، عمدتاً در انطباق با خصوصیات محلی همان روستاها شكل می گرفتند، استفاده از مصالح ساختمانی مناسب در اقلیم مختلف سرد و معتدل و گرم برای مقابله با مشكلات آب و هوایی، تبعیت ازمنابع آب ( چشمه، قنات، آب انبار ) در تمركز مراكز عملكردی مختلف، میل به تمركز در زمینهای نامناسب برای كشاورزی در روستاهایی كه كشاورزی گسترش بیشتری دارد، ساخت واحدهای مسكونی دو طبقه و محدود شدن وسعت حیاط در روستاهای شیب دار دامنه‏ای، نمونه‏هایی محدود ولی شایع از تاثیرپذیری خصوصیات كالبدی روستاها از عوامل مختلف محلی در كشور است. این واقعیات بهترین راهنما برای تعیین ضوابط مطلوب برنامه ریزی کالبدی روستاهاست. شناخت این واقعیات و استخراج قانونمندیهای مرتبط با آنها و پردازش یافته های بدست آمده به عنوان اصولی کلی در کنار اصول شهرسازانه و معمارانه برای توسعه کالبدی روستاها، سبب پرورش ضوابطی مطلوب برای هدایت توسعه کالبدی روستاها می شود. با درك این مسائل و ضرورت مصون ساختن برنامه‌ریز ی روستایی از اسلوب‌های برنامه‌ریزی صرف شهری، وبا هدف انطباق  مبانی و رویكردهای ذاتی روستاهابراساس ویژگی های   روستاها، تاكنون بررسی های مختلف و متعددی برای استخراج و كشف این الگوهای نسبتاً عام در شكل گیری و تكامل بافت های روستایی انجام شده است و نتایج قابل توجهی نیز بدست آمده است. حاصل مطالعات انجام شده، شناسایی مجموعه ای از الگوهای عام تجربه شده در شكل گیری و توسعه كالبدی روستاهای كشور است كه ساكنان در ساخت و توسعه كالبد روستای خود بكار گرفته اند. بسیاری از این الگوها نتیجه وجود یك عامل قوی اثرگذار در روستا است. عوامل اقلیمی، اقتصادی و اجتماعی ـ فرهنگی جزء مهمترین عوامل موثر در شكل گیری الگوهای بافت روستایی محسوب می شوند كه بیشترین تنوع الگوهای بافت روستایی موجود را بوجود آورده‏اند. بطور قطع و یقین نمی توان بین این عوامل از نظر میزان تاثیرگذاری آنها در شكل‏گیری الگوها، ارزش‏گذاری مشخصی انجام داد. اهمیت و قدرت تاثیرگذاری هریك از این عوامل در تك تك روستاها، بطور مناسب تری قابل اولویت‏بندی است. طرح مطالعاتی "بافت شناسی روستایی كشور" از جمله طرح هایی است كه با هدف شناسایی الگوهای شكل گیری و تكامل بافت های كالبدی روستایی كشوربا نظارت حوزه معاونت عمران روستایی بنیاد مسکن انقلاب اسلامی طی سال های 1378 الی 1384 توسط شرکت مهندسین مشاورمآب انجام شده است. این طرح وضعیت كالبدی  32 روستای نمونه در سراسر كشور را مورد بررسی تفصیلی قرار داد و آثار تأثیرات عوامل مختلف محیطی، اقتصادی و اجتماعی را در شكل‌گیری و خصوصیات كالبدی روستاها را شناسایی كرده است. حاصل این بررسی ها شناخت قانونمندی‌های بومی در چهار حوزه شبكه دسترسی، نظام محلات و مراكز محلات، الگوی معماری و ساخت مسكن و نظام كاربری زمین با توجه به مجموعه‌ای از عوامل اقلیمی، محیطی، اقتصادی و اجتماعی است.

:http://uplod.ir/492y77ocs1ch/Context_of_rural_Iran.doc.htmContext_of_rural_Iran.doc - 302 KB        


levitra 20mg
پنجشنبه 19 مهر 1397 03:59 ق.ظ

Superb stuff. Thanks!
generic levitra cheap 20mg levitra levitra 10 mg kopen levitra 10 mg prezzo buy generic levitra buy levitra generic buy levitra generic vardenafil buy 10 mg levitra generic levitra
buy cialis
سه شنبه 10 مهر 1397 03:00 ق.ظ

Cheers! Ample material.

online prescriptions cialis generic cialis in vietnam look here cialis order on line cialis usa cost tarif cialis france order a sample of cialis effetti del cialis best generic drugs cialis venta de cialis canada cialis generic tadalafil buy
buy cialis delhi
یکشنبه 8 مهر 1397 12:40 ق.ظ

Amazing lots of terrific facts!
cialis super kamagra cost of cialis cvs tadalafil 20 mg cialis billig cost of cialis per pill cialis australian price cialis generique 5 mg cialis para que sirve cialis 10 doctissimo tesco price cialis
buycialisky.com
شنبه 7 مهر 1397 09:20 ب.ظ

Cheers. Lots of facts!

generic cialis levitra cialis super kamagra sialis cialis side effects miglior cialis generico buy cialis cialis side effects dangers cialis generique 5 mg cialis coupon printable costo in farmacia cialis
online pharmacy
شنبه 31 شهریور 1397 03:47 ب.ظ

Amazing all kinds of awesome data.
Northwest Pharmacy online pharmacies mexico are canadian online pharmacies safe northwestpharmacy canadian online pharmacies reviews canada online pharmacies surrey drugs for sale online canadian mail order pharmacies canadian pharmaceuticals for usa sales canada vagra
http://viagrayosale.com/
چهارشنبه 28 شهریور 1397 05:31 ب.ظ

Nicely spoken of course! .
dosagem ideal cialis we recommend cialis best buy cialis lilly tadalafi cialis 5mg click here to buy cialis cialis usa cost cialis dose 30mg cialis free trial cialis 50 mg soft tab viagra vs cialis
viagravonline.com
پنجشنبه 15 شهریور 1397 02:14 ق.ظ

Wow plenty of awesome data!
preis cialis 20mg schweiz buy cheap cialis in uk cialis 20 mg effectiveness low dose cialis blood pressure venta cialis en espaa wow cialis tadalafil 100mg prix cialis once a da cialis et insomni tadalafil 5mg prezzo di cialis in bulgaria
Buy cialis online
دوشنبه 12 شهریور 1397 07:37 ب.ظ

With thanks! Plenty of tips.

wow look it cialis mexico generic cialis soft gels comprar cialis 10 espa241a prezzo cialis a buon mercato generic cialis review uk cialis prezzo di mercato cialis tadalafil cialis taglich cialis venta a domicilio the best choice cialis woman
http://cialisb.com/
دوشنبه 12 شهریور 1397 01:06 ق.ظ

Many thanks. Good information!
buy online cialis 5mg purchasing cialis on the internet purchasing cialis on the internet acquisto online cialis cialis mit grapefruitsaft cialis 100mg suppliers we choice free trial of cialis enter site natural cialis cialis 100 mg 30 tablet how do cialis pills work
viagrayosale.com
یکشنبه 11 شهریور 1397 12:10 ب.ظ

Thanks. Fantastic stuff!
cialis side effects dangers cialis professional from usa cialis generico milano buy cialis cheap 10 mg cialis tablets australia cialis price thailand cialis tablets australia cialis professional from usa chinese cialis 50 mg prices for cialis 50mg
Buy generic viagra
سه شنبه 23 مرداد 1397 02:57 ق.ظ

Cheers, Numerous knowledge!

low price viagra viagra tablets buy online buy viagra online without prescription with overnight delivery buy viagra ireland buy viagra professional viagra online purchase can you buy viagra without prescriptions buy viagra superdrug buy viagra online next day delivery viagra uk prescription
cialis lowest price
یکشنبه 21 مرداد 1397 10:26 ب.ظ

Truly quite a lot of amazing facts!
click here cialis daily uk look here cialis order on line buy cialis cialis dosage recommendations warnings for cialis cialis for sale south africa cialis in sconto generic cialis pill online buy cialis sample pack tadalafil 20mg
آرش
شنبه 27 تیر 1394 07:58 ب.ظ
سلام خوبین؟!
وب زیبایی دارید،ایشالا که همیشه موفق باشید.
میشه ازتون خواهش کنم از وب منم دیدن کنید
ممنونم و منتظرتونم
محمد
یکشنبه 24 اسفند 1393 12:06 ق.ظ
سلام
خیلی باحال بود مطالبت
با تبادل لینک موافقی؟
موافق بودی لینک کن بعد خبر بده لینکت کنم
پاپ من
شنبه 23 اسفند 1393 01:51 ب.ظ
سلام دوست عزیز! وبلاگت خیلی زیباست!

یک پیشنهاد عالی برای کسب در آمد از وبلاگت دارم.

سیستم کسب درآمد پاپ من -- ثبت شده در ستاد ساماندهی

نرخ هر آی پی = از 60 تا 150 ریال

پاپ آپ اول = 30 ریال و دومی 30 ریال

تسویه حساب منظم و هفتگی

ابتدا وارد سایت شوید و ثبت نام کنید

بعد از ثبت نام وبسایت خودتون رو ثبت کنید تا تایید بشه

بعد یک کد در قالب وبلاگتون قرار میدید

بعد به ازای هر بازدید کننده 60 تا 150 ریال دریافت میکنید

همین حالا ثبت نام کرده و شروع به کسب درآمد کنید!

پرداخت منظم و شمارش بالا از مزیت های سایت ماست

کافی است امتحان کنید!

مطمئنم خوشتون میاد و راضی خواهید بود!


منتظرما!
مقیاس کوچک؛ راه‌حل‌های خلاقانه برای زندگی شهری بهتر
یکشنبه 16 آذر 1393 12:07 ق.ظ
دانلود کتاب مقیاس کوچک؛ راه حل های خلاقانه برای زندگی شهری بهتر
http://booktolearn.com/?p=5270
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
قیمت زنده طلا و سکه