تبلیغات
شهر و شهرساز - شناسایی معیارهای عام شکل گیری بافت های روستایی درایران

چکیده:

بافت كالبدی روستاها علاوه بر دخالت مستقیم افراد جامعه از عوامل محیطی نیز تأثیر می پذیرند. شدت تأثیرگذاری این عوامل گاه بواسطه توانایی های انسانی کاهش می یابد ولی همواره تأثیرات خود را بر شکل بندی کالبد و سازمان فضایی روستا حفظ می کند. بنابراین خصوصیات کالبدی روستاها تحت تأثیر دو گروه کلی عوامل مرتبط با محیط یا طبیعت و انسان شکل می گیرد. بافت های روستایی حاوی اطلاعات مفیدی برای ارزیابی میزان تأثیرپذیری فرایند شكل گیری و توسعه طبیعی كالبد روستاها از عوامل مختلف محیطی ـ اقلیمی، اقتصادی و اجتماعی ـ فرهنگی هستندکه در بسیاری از روستاهای كشورنیزحضورو تداوم دارند.این مقاله با هدف شناسایی الگوهای شکل گیری و تکامل بافت های روستایی کشور متاثر از عوامل مذکور است.

مقدمه

روستاها به واسطه کارکرد اساسی خود که تأمین كننده بسیاری از نیازهای زیستی، سکونتی و اقتصادی جامعه روستایی هستند، از خصیصه پویایی و تغییر دایمی برخوردارند. پویایی روستاها در ابعاد مختلف اجتماعی، اقتصادی، کالبدی و فضایی قابل بررسی و ملاحظه است. این خصیصه از پویایی افراد و گروه های جامعه روستایی برای اعمال نگرش ها و علایق خود در ساخت کالبدهای فعالیت و شکل دادن به فضای مورد استفاده و تصمیمات در حال تغییر آنها برای رویارویی با عوامل محدود کننده تمایلات خود در شکل دادن به کالبد و فضای روستا ناشی می شود. بنابراین پذیرش پویایی و تغییر دایمی برای جامعه انسانی موجب الزام به پذیرش تغییرات دایمی و پویایی روستا (در ابعاد مختلف آن) است.  بافت كالبدی روستاها علاوه بر دخالت مستقیم افراد جامعه از عوامل محیطی نیز تأثیر می پذیرند. شدت تأثیرگذاری این عوامل گاه بواسطه توانایی های انسانی کاهش می یابد ولی همواره تأثیرات خود را بر شکل بندی کالبد و سازمان فضایی روستا حفظ می کند. بنابراین خصوصیات کالبدی روستاها تحت تأثیر دو گروه کلی عوامل مرتبط با محیط یا طبیعت و انسان شکل می گیرد. روستاها تکامل و توسعه خود را طی دو فرایند مبتنی بر حرکت طبیعی یا ارگانیک و برنامه ریزی از پیش اندیشیده شده دنبال می کنند. در شکل نخست، روستاها براساس تعامل بین عوامل طبیعی و انسانی شکل می گیرند و تکامل می یابند. در این شکل گرچه برنامه ای شبیه آنچه در دوره معاصر در ادبیات برنامه ریزی روستایی درک می شود، وجود ندارد ولی انسانها براساس تجربه و خرد جمعی ، روستاها را به گونه ای که نیازهای آنها را تأمین  سازد، شکل می دهند. در مقابل حرکت تکاملی روستاها براساس برنامه ریزی اقتدارگرایانه، دارای تفاوت هایی اساسی با الگوی تکامل طبیعی است. در الگوی مبتنی بر برنامه ریزی، توسعه روستاها مبتنی بر شناخت نیازها، رعایت کمیات مطلوب فضایی برای تأمین نیازها، جامع نگری شرایط و نیازها و نگرش به آینده روستاها انجام  می شود. مهمترین تفاوت دو الگوی توسعه روستاها در استفاده از کمیات مطلوب فضایی است که عمدتاً نتیجه تلاش برنامه ریزان شهری برای هدایت منطقی و مطلوب توسعه شهری است. استفاده از این کمیات گرچه می تواند به تأمین  نیازهای روستاها کمک نماید ولی گاه در نقطه مقابل خواست و تمایل اجتماعی روستاییان و شرایط مطلوب زیست محیطی روستاها قرار می گیرد.  امروزه طرح هادی روستایی مهمترین ابزار مدیریت توسعه روستایی در ایران است. این طرح ها عمدتاً جنبه های کالبدی روستاها را مورد توجه قرار می دهند و بخش عمده قابل اجرا یا اجرا شده طرح های هادی روستاهای کشور نیز جنبه کالبدی دارند. گرچه در مورد سایر نیازهای روستاها نیز برنامه هایی تعیین می شود ولی کمتر اجرا می شوند. طرح هادی روستایی برگرفته از الگوی طرح هادی و جامع شهری است که دارای سابقه ای طولانی در ایران هستند. دخالت شهرسازان و افراد مرتبط با مباحث برنامه ریزی شهری در تهیه طرح هادی روستایی نیز بر غلبه رویکرد طرح های هادی و جامع شهری بر طرح های هادی روستایی افزوده است. به گونه ای که تلاش اندکی برای تعدیل رویکردهای پیش بینی و برآورد نیازها، طرح ریزی کالبدی، کمیات فضایی یا سرانه ها در طرح های هادی روستایی انجام می شود. این مساله سبب بروز مشکلاتی در هدایت توسعه روستاهای کشور شده است که ضرورت تعدیل روش در برنامه ریزی روستایی را مطرح ساخته است. طرح این ضرورت ، ریشه در تفاوت های بین شهرها و روستاها در زمینه نیازهای فضایی، شرایط اجتماعی، زیست محیطی و تعاملات بین جوامع انسانی و محیط های طبیعی تحت تصرف آنها دارد. بنابراین استفاده از شرایط و مقتضیات روستاها برای برنامه ریزی آنها ضرورتی است که در فرایند و رویکرد تهیه طرح هادی روستایی تاکنون فراموش مانده است. استفاده طرح هادی از الگوها و کمیات مطلوب رایج در برنامه ریزی های شهری که در نتیجه تجربه آنها در محیط های شهری بسط یافته اند، نشانی از این فراموشی است. بافت های روستایی حاوی اطلاعات مفیدی برای ارزیابی میزان تأثیرپذیری فرایند شكل گیری و توسعه طبیعی كالبد روستاها از عوامل مختلف محیطی ـ اقلیمی، اقتصادی و اجتماعی ـ فرهنگی هستندکه در بسیاری از روستاهای كشورنیزحضورو تداوم دارند. تا به امروز بافت های مسكونی روستاها، عمدتاً در انطباق با خصوصیات محلی همان روستاها شكل می گرفتند، استفاده از مصالح ساختمانی مناسب در اقلیم مختلف سرد و معتدل و گرم برای مقابله با مشكلات آب و هوایی، تبعیت ازمنابع آب ( چشمه، قنات، آب انبار ) در تمركز مراكز عملكردی مختلف، میل به تمركز در زمینهای نامناسب برای كشاورزی در روستاهایی كه كشاورزی گسترش بیشتری دارد، ساخت واحدهای مسكونی دو طبقه و محدود شدن وسعت حیاط در روستاهای شیب دار دامنه‏ای، نمونه‏هایی محدود ولی شایع از تاثیرپذیری خصوصیات كالبدی روستاها از عوامل مختلف محلی در كشور است. این واقعیات بهترین راهنما برای تعیین ضوابط مطلوب برنامه ریزی کالبدی روستاهاست. شناخت این واقعیات و استخراج قانونمندیهای مرتبط با آنها و پردازش یافته های بدست آمده به عنوان اصولی کلی در کنار اصول شهرسازانه و معمارانه برای توسعه کالبدی روستاها، سبب پرورش ضوابطی مطلوب برای هدایت توسعه کالبدی روستاها می شود. با درك این مسائل و ضرورت مصون ساختن برنامه‌ریز ی روستایی از اسلوب‌های برنامه‌ریزی صرف شهری، وبا هدف انطباق  مبانی و رویكردهای ذاتی روستاهابراساس ویژگی های   روستاها، تاكنون بررسی های مختلف و متعددی برای استخراج و كشف این الگوهای نسبتاً عام در شكل گیری و تكامل بافت های روستایی انجام شده است و نتایج قابل توجهی نیز بدست آمده است. حاصل مطالعات انجام شده، شناسایی مجموعه ای از الگوهای عام تجربه شده در شكل گیری و توسعه كالبدی روستاهای كشور است كه ساكنان در ساخت و توسعه كالبد روستای خود بكار گرفته اند. بسیاری از این الگوها نتیجه وجود یك عامل قوی اثرگذار در روستا است. عوامل اقلیمی، اقتصادی و اجتماعی ـ فرهنگی جزء مهمترین عوامل موثر در شكل گیری الگوهای بافت روستایی محسوب می شوند كه بیشترین تنوع الگوهای بافت روستایی موجود را بوجود آورده‏اند. بطور قطع و یقین نمی توان بین این عوامل از نظر میزان تاثیرگذاری آنها در شكل‏گیری الگوها، ارزش‏گذاری مشخصی انجام داد. اهمیت و قدرت تاثیرگذاری هریك از این عوامل در تك تك روستاها، بطور مناسب تری قابل اولویت‏بندی است. طرح مطالعاتی "بافت شناسی روستایی كشور" از جمله طرح هایی است كه با هدف شناسایی الگوهای شكل گیری و تكامل بافت های كالبدی روستایی كشوربا نظارت حوزه معاونت عمران روستایی بنیاد مسکن انقلاب اسلامی طی سال های 1378 الی 1384 توسط شرکت مهندسین مشاورمآب انجام شده است. این طرح وضعیت كالبدی  32 روستای نمونه در سراسر كشور را مورد بررسی تفصیلی قرار داد و آثار تأثیرات عوامل مختلف محیطی، اقتصادی و اجتماعی را در شكل‌گیری و خصوصیات كالبدی روستاها را شناسایی كرده است. حاصل این بررسی ها شناخت قانونمندی‌های بومی در چهار حوزه شبكه دسترسی، نظام محلات و مراكز محلات، الگوی معماری و ساخت مسكن و نظام كاربری زمین با توجه به مجموعه‌ای از عوامل اقلیمی، محیطی، اقتصادی و اجتماعی است.

:http://uplod.ir/492y77ocs1ch/Context_of_rural_Iran.doc.htmContext_of_rural_Iran.doc - 302 KB        


займ на карточку срочно
شنبه 22 اردیبهشت 1397 01:46 ق.ظ
кредит онлайн на карту с плохой ки
кредит на карту мгновенно круглосуточно без
отказа
кредит наличными на карту без отказа
кредиты займы на карту онлайн
кредит без відмови онлайн
кредит на карту 24/7 украина
кредит онлайн на карту с плохой историей
Cialis online
پنجشنبه 20 اردیبهشت 1397 03:31 ق.ظ

Wow plenty of helpful tips!
online prescriptions cialis cialis 20mg prix en pharmacie cialis canadian drugs cialis 5mg prix cialis rckenschmerzen cialis canada on line cialis generico milano cialis canada on line cialis free trial 200 cialis coupon
Cialis prices
جمعه 7 اردیبهشت 1397 06:44 ب.ظ

Tips effectively taken!.
miglior cialis generico cialis et insomni cialis pills price each cialis cuantos mg hay cialis 5mg prix buy generic cialis viagra or cialis cialis 5mg prix buying cialis on internet buying brand cialis online
Tadalafil
سه شنبه 4 اردیبهشت 1397 03:21 ق.ظ

Seriously all kinds of excellent facts.
viagra cheap uk buy female viagra can you buy viagra online where to buy herbal viagra buy viagra australia no prescription viagra online how buy viagra viagra cheap prices buy viagra canada online buy cheap viagra online usa
Online cialis
جمعه 17 فروردین 1397 07:05 ب.ظ

Useful information. Appreciate it!
buy name brand cialis on line generic cialis at walmart cialis therapie cipla cialis online cialis for sale south africa canadian drugs generic cialis wow cialis 20 cialis for bph il cialis quanto costa cialis 100mg suppliers
Generic cialis
جمعه 3 فروردین 1397 03:24 ب.ظ

Awesome information. With thanks.
cialis online deutschland buy cialis online cheapest buy cialis sample pack tadalafilo cialis name brand cheap how does cialis work cialis online nederland cialis generico in farmacia buying cialis overnight side effects of cialis
CialisSnase
یکشنبه 27 اسفند 1396 10:08 ب.ظ

Superb postings, Appreciate it.
buy cialis cialis 5 mg funziona buy cheap cialis in uk cialis name brand cheap canadian discount cialis cialis daily cialis 20 mg cost cialis sans ordonnance cialis en mexico precio 5 mg cialis coupon printable
Heike
جمعه 17 آذر 1396 07:24 ب.ظ
I'm gone to convey my little brother, that he should also pay
a quick visit this webpage on regular basis to obtain updated from newest news.
stds testing
شنبه 13 آبان 1396 04:51 ب.ظ
هر بار که من خواندن مقالات کوچکتر یا بررسی هایی که آنها را نیز روشن کردم، استفاده کردم
انگیزه، و این نیز با این مقاله اتفاق می افتد که من
خواندن در این محل
آرش
شنبه 27 تیر 1394 07:58 ب.ظ
سلام خوبین؟!
وب زیبایی دارید،ایشالا که همیشه موفق باشید.
میشه ازتون خواهش کنم از وب منم دیدن کنید
ممنونم و منتظرتونم
محمد
یکشنبه 24 اسفند 1393 12:06 ق.ظ
سلام
خیلی باحال بود مطالبت
با تبادل لینک موافقی؟
موافق بودی لینک کن بعد خبر بده لینکت کنم
پاپ من
شنبه 23 اسفند 1393 01:51 ب.ظ
سلام دوست عزیز! وبلاگت خیلی زیباست!

یک پیشنهاد عالی برای کسب در آمد از وبلاگت دارم.

سیستم کسب درآمد پاپ من -- ثبت شده در ستاد ساماندهی

نرخ هر آی پی = از 60 تا 150 ریال

پاپ آپ اول = 30 ریال و دومی 30 ریال

تسویه حساب منظم و هفتگی

ابتدا وارد سایت شوید و ثبت نام کنید

بعد از ثبت نام وبسایت خودتون رو ثبت کنید تا تایید بشه

بعد یک کد در قالب وبلاگتون قرار میدید

بعد به ازای هر بازدید کننده 60 تا 150 ریال دریافت میکنید

همین حالا ثبت نام کرده و شروع به کسب درآمد کنید!

پرداخت منظم و شمارش بالا از مزیت های سایت ماست

کافی است امتحان کنید!

مطمئنم خوشتون میاد و راضی خواهید بود!


منتظرما!
مقیاس کوچک؛ راه‌حل‌های خلاقانه برای زندگی شهری بهتر
یکشنبه 16 آذر 1393 12:07 ق.ظ
دانلود کتاب مقیاس کوچک؛ راه حل های خلاقانه برای زندگی شهری بهتر
http://booktolearn.com/?p=5270
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
قیمت زنده طلا و سکه